Kalan Gunler

Pazartesiden bugüne (Cuma) kadar hep evdeydik. Günlerin nasıl geçtiğini anlamak zor. Her gün bir öncekinin aynısı. Bir gün yaşıyorsun, diğer günler ‘copy and paste’. Saat beş gibi muhtarın demecini ve altı gibi Tok Cay’ın havlamalarını atlatırsam, dokuza doğru uyanıyorum. Tatilde olduğumu düşünürsek erken bile denilebilir. Kahve, ekmek, yumurta ve acılı tavuk salamından oluşan kahvaltıdan sonra bir süre okuyorum ya da yazıyorum. Ardından kayınların bize bıraktığı gündelik işler var. Bankaya gidip para yatırma, postaneye gitme, fotoğrafları alma, manavdan mandalina satın alma gibi basit işler. Kasabaya inmişken öğlen yemeğini de orada yiyoruz. Som Tam, Gay Yang ve Kao Niyo en favori üçlümüz. Bıkınca Ga Pao Gay Kay Dao ya da Pat Tay Gun. Saat iki gibi eve dönünce sıcak zaten iflahımızı kesmiş oluyor. Bir süre kestiriyorum. Uyuyamazsam, yine okuyorum ya da televizyona bakıyorum. Üç buçuk gibi kayınvalide Tok Cay ile birlikte geliyor. –Tok Cay her sabah kayınvalide ile okula gider, akşama kadar okulda kalır, akşam da yine kayınvalidenin motorsikletini takip ederek geri gelir. İki yıl daha devam ederse ilkokul diplomasını alacak diyorlar. – Saat beş gibi de kayınpeder gelir. Ardından akşam yemeği telaşı alır herkesi. Altı gibi yemek yenir. Tok Cay ve Kahve etrafımızda gezinip, atılan kemikleri yakalar. Kahve hak ettiğinden fazla ilgi görürse Tok Cay hemen hırlamaya başlar. Bu alemin kralı benim demek istemektedir. Biz de Kahve’yi ‘alemin kralı’nın arkası dönükken besleriz. Yemekten sonra, eğer kayınvalidenin İstatistik işi başıma bela olmazsa, bir büyük fincan sıcak ‘naam ma tum’ alır, oturma odasındaki koltukların arkasına, zemine koyduğum minderin üzerine oturur, yine kitap okurum. Akşam 10 gibi de istirahata çekilir herkes.

İşte son beş gün olanlar bunlar. Orwell’ın ‘Burma Günleri’ bitti. Auster’ın ‘New York Üçlemesi’ de bugün bitecek. Sırada Roy’un ‘Küçük Şeylerin Tanrısı’ adlı romanı var. Bu arada Türkçe bir şeyler okumuş olmak için bilgisayardan Ayfer Tunç’un ‘Ömür Diyorlar Buna’ adlı kitabını okudum. Bir de Montaigne’in ‘Denemeler’inden 50 sayfa kadar okudum dün akşam. Türkçe kitap bulamadığım için, bilgisayardaki e-kitaplar tek çarem. Başlangıçta zor oluyordu ama hikayenin akışına kendimi kaptırdım mı unutuyorum e-kitap okuduğumu. Ana dilimde okuduğum için de daha hızlı çevriliyor sayfalar. Tunç’un zarif ve sade anlatışı, dili kullanırken yaşadığı rahatlığı zaten kitap okumayı sevmeyen birisini bile hiç zahmetsiz sürükleyebilir. Montaigne ise eski bir dost gibidir. Denemeler’i yıllar önce okumuş olmam hiçbir şeyi değiştirmiyor. İnce zekası ve sivri diliyle kurduğu her cümle yine şaşırtıyor beni. Şimdi sırada Tanpınar’ın ‘Huzur’u var. Daha önce okudum ama bir daha okumak istiyorum. Özlediğim bir ses Tanpınar’ınki.

Şimdi klasik bir konudan bahsedeceğim. Bir kurgusal yapıtın ne kadarı gerçektir? Ya da böyle bir soruyu sormanın meşruiyeti var mıdır? Okur kendisine ‘kurgu’ olarak verilen bir yapıtı, bunun ne kadarı gerçek, ne kadarı yazar tarafından yaşanmış, ne kadarı hayal ürünü gibi sorular sorarak, yapıtın tek başına verebileceğinden fazlasını yapıttan beklemiş olmuyor mudur? Bana bu soruyu sordurtan iki şey var. Birincisi dün yazdığım, Kamboçyalı Mustafa’nın –ya da onun sözüne güvendiği bir dostunun-, yazdığım öykülerden yola çıkarak ‘Abi sen Budist mi oldun?’ sorusudur. Peygamberin amcası Hamza’yı oynadığı için Antony Quinn’i müslüman zanneden, ya da boksçu Muhammed Ali’yi canlandırdığı için Will Smith’in yakında İslam’a gireceğini düşünen hayalperest zihniyetlerden pek farklı değil bu durum. Aynı mantığa göre Nabokov, küçük kızların ırzına geçen bir sapık, Dostoyevsky parasız kaldığı için eline baltayı alıp tefeci kadınları boylamasına ikiye bölen bir canidir. Ben böylesi bir cehaleti kurgunun ne olduğunu bilmemeye, edebiyatın insanı ilgilendiren her konuya eğilme hakkı olduğunu kabul etmemeye bağlıyorum. Belli bir zihniyetin ürettiği kitapların dışında kitaplar okumayan insanların bu tür saplantılara takılmaları doğaldır. Elif Şafak da yazdığı romandaki Ermeni kahraman Türkler için kasap dediği için yargılanmıştı. Şafak bir romancı olarak doğru olanı yapmıştı ve var ettiği karakterin söyleyeceği lafı olması gerektiği gibi resmetmişti romanında. Oysa Türkiyenin yobaz savcıları romandaki her karakterin Türkleri övmesini istedikleri için Şafak’ı meşhur 301’den mahkemelik ettirmişlerdi.

Beni bu konuya sürükleyen ikinci neden ise ressam arkadaşım M.R.’nin ‘Mona Mojito’ öyküsünü okuduktan sonra sorduğu soru. Tabii, onun sorusu biraz daha farklı çünkü haklı bir şekilde öykünün kendisi hakkında yazıldığını biliyor ve benim yazdıklarımın ne kadarının gerçek, ne kadarının kurgu olduğunu merak ediyor. Doğrusunu söylemek gerekirse öyküde yazılanlar başından sonuna kadar gerçektir, kurgu olan yanlar bile... Çünkü yazılanları baştan sona ben hissettim, düşündüm, kurguladım ve yazdım. Hayır, bir yazarlık kursunda kimseye Rus katilin hünerlerinden bahsetmedim, bir bardak mojito içip eve gittim ama eve gidince yazıhanede kilitli kalan bir arkadaş aradığı için, motorla onu kurtarmaya gittim. Ne kustum ne de balkona çıkıp motorsikletlere baktım. Hem o gün yağmur falan da yağmıyordu. Öyküyü yazarken bana gereken çatışmayı mojitonun neden olduğu mide bulantısı ile kurguladım. Yavaş yavaş da gerilimi arttırıp, sonunda kahramanın akşam yemeğini kusmasını sağladım. Böylece kafasındaki ve midesindeki mojitodan kurtulmuş olacaktı. Öykü kağıt üzerinde başlayıp, kağıt üzerinde bittiği için öyküdeki kahraman tek bir kusma eylemi ile her iki mojitodan da kurtuluyor ya da okuyucu böyle bir duygu birikimi ile bitiriyor öyküyü. Peki ya gerçek hayattaki yazar için aynı şey mümkün mü? Aslında bütün bir öykü benim sağaltım aracım olarak görülebilir. Sağaltım amacına ulaşmış mıdır? Sanırım bunu tartışmamın bir anlamı yok. İşin o kısmı benimle birlikte mezara gidecek.

Eğer duygularımı, düşüncelerimi doğrudan yazmak isteseydim öykü yazmayı hiç denemezdim. Doğrudan, şimdi de olduğu gibi bir yazı yazar, düşüncelerimi olduğu gibi –saklamak istediklerimi saklayarak- yazardım. Ama ben, öyküde de anlatıldığı gibi ‘a soon-to-be-writer’ım ve kurguyu kendimi anlatmak için en güzel, en samimi yol olarak görüyorum. Kurgu yaptığım zaman saklanacak bir şey kalmıyor. Her şey yavaş yavaş, uygun deliğini bulup su yüzüne çıkıyor. Bu böyle olduğu sürece öykülerin öyküsünü kendime saklamaya çalışacağım. Beni yakından tanıyanlar ya da öyküyle ilişkisi olanlar okur okumaz anlayacaklardır öykünün öyküsünü. Örneğin Amerika’da yaşayan bir dostum ‘İlahi Şaka’yı okur okumaz, “Bırak şimdi Budist rahipleri, bu bizim öykümüzdür.” diye yazmıştı. Çünkü o da yaşadıklarını yazsaydı İlahi Şaka’ya benzer bir şeyler yazacaktı. Belki kahramanlar Budist değil de Hristiyan ya da Musevi olacaktı. Ama öykü de değişen bir şey olmayacaktı. Ama ben bir yazar olarak, kimseye “Bak bu öyküyü öyle değil de böyle okumalısın.” diye rehberlik yapmam. Hatta bu arkadaşıma da ‘Aferin sana, öyküyü doğru okumuşsun.’ demedim. Çünkü yazılı bir metnin her zaman için birden fazla anlamı vardır. Beni tanıyan ve öykünün öyküsüne aşina olan birisinin yorumu ve anlayışı, mutlaka beni tanımayan, yaşadıklarımı bilmeyen birisinin yorumundan çok farklı olacaktır. İşte bu yüzden de öyküdeki hikaye kendi başına konuşmalıdır. Metnin sesinden, yazarın vermek istediği mesaj alınmıyorsa ya okur dikkatli bir okur değildir ya da yazar amacına ulaşamamıştır. Belki bu yüzden M.R. öyküyü bir arkadaşına okuttuğunu ve arkadaşının da öyküyü beğendiğini söylediğinde ben kendimi daha bir mutlu hissettim. Çünkü M.R.’nin dediğine göre arkadaşı öyküdeki Mona Mojito’nun M.R. olduğunu bilmiyordu. Beni de tanımadığına göre, nesnel bir gözle okuduğunu ve geribildirimi yine o gözle verdiğini düşünmeye hakkım var. Öyküyü olduğu gibi okumuş, öykünün hikayesini beğenmiş. İşte benim da varmak istediğim amaç bu. Kimseye bir ders vermek, hayatımı çarşaf gibi insanların önüne sermek değil yazmaktaki amacım. Yaşadığım ya da duyduğum bir güzelliği, bir hüznü, bir sevinci başkalarıyla paylaşmak ve bunu yaparken okuyucuyu eğlendirmek. Sonuçta sirkteki akrobattan farkı yoktur bir yazarın. Her ikisi de hayatını koyar terazinin sol kefesine. Sağ kefeye de hünerini. Hüneriyle hayatını geriye kazanmaktır hedef. Bunu becerebildiği kadarıyla mesleğiyle anılmayı hak eder.

Bir örnek vereyim:

İki gün önce J ile kasabaya indiğimizde, köşedeki bir dükkandan okuldaki kantin için aburcubur yiyecekler aldık. Geri dönerken dükkanı işleten kadından bahsetti J. Kadının kocası üç erkek çocuğuna sahip olduktan sonra ‘kıtıy’ (transeksüel) olmaya karar veriyor, ardından evi terkediyor, makyaj yapıp, etek giyip ortalıkta geziyor. En sonunda da her şeyi karısına bırakıp, Pattaya’ya farang (yabancı) koca bulmaya gidiyor. Şimdi elimde böyle bir gerçek olay var. İki cümleyle olay özetlenebilir. Okuyucu bu iki cümleyi okur ve geçer. İnanması zor bir durum. Düşünebiliyor musunuz kadının yaşadığı kâbusu? Bir sabah uyanıyorsunuz ve üç çocuğunuzun babası olacak adam durduk yere kadın olmaya karar vermiş. Şaka gibi geliyor ilk başta. Ama hayat bu! Her şey mümkün. ‘Hiçbir şey hayatın kendisi kadar şaşırtıcı olamaz.’ diyorlar ya, işte onun gibi bir şey. Şimdi bir içki sofrasında ya da bir çay sohbeti sırasında duyup, şaşırıp, kahkaha atıp ardından da unutacağınız bu iki cümleyi biraz uzatalım. Adama ve kadına ruh verelim, gözyaşı verelim, utanma ve küçük düşürülme duyguları verelim. Hatta biraz daha ileri gidip kahramanlara ad verelim:

21 yaşındaki Nut kendisinden iki yaş büyük olan Tav Noy ile evlendiğinde uzun bir hayat, mutlu bir gelecek ve beraber kuracakları huzurlu bir ailenin hayalini kuruyordu. Geçen zaman kendisini ve hayallerini haksız çıkarmamıştı. Tav Noy evliliğe saygı duyan iyi bir koca, çocuklarını seven ve onlarla ilgilenen şefkatli bir baba, işlerini iyi yürüten disiplinli bir patron idi. Kısa boyu ve tombul bedenine rağmen çevik bir hareket kabiliyeti, yaydan fırlayan ok hızında işleyen keskin bir zihni vardı. Kasabada sevilir, sayılır, toplantılarda konuştuğu zaman kendisini dinlettirirdi. Birbirlerinden ikişer sene arayla doğmuş olan üç oğlunu da terbiyeli ve ahlaklı yetiştirmek için elinden geleni ardına koymamış, kentten özel İngilizce öğretmeni getirtip, çocuklarının genç yaşlarda yabancı bir dile hakim olmalarını sağlamıştı. Ara sıra efemine tavırlarıyla köylülerin masum alaylarına konu olsa da kimse onun erkekliğinden kuşkuya düşmemişti.

Nut içinse hayat köydeki akıntıya kapılmaktan ibaretti. Evlendikten sonra her kadın aynı yaşta oluyordu köyde. Evlenene kadar babanın kölesi, evlendikten sonra kocanın ve çocukların kölesi. Bütün kadınların yaşamı hemen hemen aynıydı. Yapılacak işler belli idi. Çocuklar okula gittikten sonra kocasının kendisine bakması için bıraktığı dükkanda müşterileri bekler, akşam olunca da kasayı kapatıp, tüm paraları kocasına teslim ederdi. Kendisine ait bir banka hesabı hiç olmamıştı çünkü paraya ihtiyacı olduğunda Tav Noy gereğindan fazlasını verirdi ona. O gün de her zamanki gibi başlamış, vahşi bir yangın gibi köye yayılan köpek havlamalarından ve horoz ötüşlerinden çok önce uyanmış, kocasının ve çocukların kahvaltısını hazırlamıştı. Çocukları okula gönderip –şimdi en ufak oğlan ilkokul ikiye gidiyordu-, kocasını uğurladıktan sonra evi üstünkörü bir temizleyip, dükkanı açmıştı. Öğlen yemeğinden sonra bedeni iyice ağırlaşmış, midesine oturan yapışkan pilav yaramaz bir çocuk gibi Nut’u yapmayı tasarladığı işlerden alıkoymuştu. Sıcaktan mayışmış bir halde, iki de bir düşen kafasını sabitlemek için sol kolunu kafasının altına koyuyor, birkaç dakika sonra da karıncalanan koluna bir çare aramaya başlıyordu. Tam sandalyenin altından aldığı minderi kolunun altına koymuş, hafiften bir şekerleme yapacaktı ki telefon sıcağa ve neme aldırış etmediğini haykırırcasına çalmaya başladı. Nut ağzına gelen ilk küfürü savurduktan sonra, kollarını masaya sürterek, neredeyse felç geçirmiş bir hasta gibi telefona uzandı.

- Alo!

Bu kadar yeter. Durduk yere öykü yazmayalım. Şimdi ne mi olacak? Koca, erkek dostunu eve getirecek. Karısı başta kuşkulanmayacak ama adamın sürekli gelmesinden huysuzlanacak... Sonunda da dananın kuyruğu kopacak. Adam gerçekte olduğu gibi sokaklarda makyajlı yüzüyle, mini eteğiyle gezecek. En sonunda da Pattaya’ya Avrupalı koca bakmaya gidecek. Ama bunu yaparken köyün sessizliğini duyacak okur, karısının gözyaşlarını. Çocukların okulda arkadaşları tarafından alaya alınmalarını, kocanın kızkardeşlerinin Nut’u suçlamaları ve Nut’a hiçbir mülk bırakmak istememeleri gelişmelerin şiddetini arttıracak. Bütün bu eklemeler yüzde yüz kurgu olacak. Olamayacak şeyler değil bunlar. Üç çocuk babası bir adamın kıtıy olması nasıl inanılası bir gerçekse, çocukların okulda arkadaşları tarafından küçük düşürülmesi de gerçektir.

Şimdi bu öykünün ne kadarı gerçek? Ne kadarı kurgu? Baştaki olayı bilmeyen bir okur için hepsi kurgu. Baştaki olayı bilen bir okur için gerçek bir olaydan ilham alınarak yazılmış bir kurgu. Capote’nin ‘In Cold Blood’ı gibi bir şey. Tamamının gerçek olma ihtimali var mı? Yok tabii ki! Tamamı gerçek olsa yazarın kabiliyeti nerede kendisini gösterecek? Yazar gerçeğin dolduramadığı incelikleri ya da kulaktan kulağa söylentilerde eriyip giden ayrıntıları dile getirebildiği ölçüde kabiliyetlidir. Okur Nut’un acısını ne kadar hissedebilecek, çocukların utancını kendi utancı gibi görebilecek mi? Adamın hevesini anlayabilecek mi? İki cümleyle ifade edildiğinde bunlar gözden kaçıyor. Edebiyatın görevi de o gözden kaçanı, o bizi biz yapan ayrıntıları ortaya koymak ve unutturmamaktır. Başkalarının derilerinin altına girip, onların acılarını ve sevinçlerini ortaya koyabilmektir iyi yazarlık. En büyük günah değil midir başkalarının acılarını görmezlikten gelmek?

Görüldüğü gibi yazar kendi kişisel deneyimlerinden de katkıda bulunuyor anlatıya. Köpek sesleri, kadının köy hayatındaki rolü, sıcağın dayanılmazlığı benim son günlerde yaşadığım ve yazdığım şeyler. İlerki bölümlerdeki –eğer yazılırsa- ayrıntılar da hep yazarın kişisel gözlemlerinin sonucu olacak. Ama bunlar olayın akışını değiştirmeyecek. Belki yazar sonu saklayıp, bir sürpriz yapacak okuyucuya. Belki sonu başta söyleyip, sessiz bir dramayı okuyucuya ağır ağır aktaracak. Kullanılan yöntem ne olursa olsun öykü başta verdiğim iki cümleyi anlatacak. Baştaki iki cümleyi bilmeyen bir okur için öykünün içindeki hikaye kurgudan öteye gitmeyecek. Ama okur bundan gocunmayacak çünkü amaç eğlenmek ve farklı insanların yaşamlarını öğrenmekse eğer, okuyucu bunu başarmış olacak. Yok eğer okuyucu okuduğu her şeyin gerçek olmasını istiyorsa, bu durumda yanlış metni okumuş demektir. Sosyoloji ya da Psikoloji metinleri bu konularda daha aydınlatıcı, daha detaylı, daha nesnel olabilir. Kurgu yazarının görevi yaşanılan duyguları bir daha yaşatmak, okuyucuyu kurgu kahramanının acılarına ve sevinçlerine ortak etmektir. Bunu yaparken okuyucu zevk almalıdır yoksa öykünün sonuna varmadan bırakır ve öykü amacına ulaşamamış olur.

3. ve 4. Gunler

Köyde hayat alabildiğine yavaş ve çetrefilli. Kundera’nın ‘Yavaşlık’ adlı romanını hatırlamamak imkansız. Gündüz Vassaf ‘Cehenneme Övgü’ adlı deneme kitabında ‘Yavaşlığa Övgü’ başlıklı bir yazı koymuş muydu hatırlamıyorum ama koymamışsa ayıp etmiştir. Köyde yavaşlık, bir inatın, hani dünyaya ters gitmiş olmak için gösterilen bir tepkinin sonucu değil. Onun kaynağı, hayatı hızlandıracak öğelerin olmaması da değil, tam tersine köyde yavaşlık kentlerde yaşadığımız hızlılık ile aynı anlama geliyor. İnsan yoğunluğu az, yapılacak işlerin kişi başına düşen miktarı az (dağılım eşit değil) ve bunların yanında sıcaklık ve insanların sıcağa karşı gösterdiği tepkiler aynı. Dolayısıyla hızı düşürmek en doğal çözüm. Böylece doğal denge korunmuş, hayat şikayetleri en aza indirerek devam etmiş oluyor. Tabii benim gibi hızın her şey olduğu bir kentten gelen birisi için bu yavaşlığa ayak uydurmak, yavaşlığı anlamak ve içselleştirmek başlangıçta zor oluyor. Banyodaki kovayı doldurmak için çeşmeyi damla damla açmak ve gece boyunca kovanın dolmasını beklemek kent insanının becerebileceği türden bir iş değildir sanıyorum. Kayınpeder arabayı boş yolda bile 60 km/s’den hızlı sürmüyor. İnternete bağlanması zaten ayrı bir destana konu olan sevgili bilgisayarımızın bağlantı hızı 26.4 Kbs.

Bütün bu yavaşlığın doğal olarak sessizliği de getireceğini düşünebilir insan. Oysa köy pek de sessiz bir yer değil. Öncelikle köydeki her evin beslediği köpekler var. Buna bizim evin bahçesinde yaşayan Tokcay, karısı ve beş tane yavrusu da dahil. Tokcay olur olmaz havlar, yavrular annelerinden süt içerken ince, insanın içini acıtan bir ses çıkarırlar, anneleri –adı Kahve- ise içlerinde en sessizi. En ufak bir gürültüde zincirleme reaksiyon gibi başlıyor havlamalar. Bir evde başlayan havlama, yandaki eve sıçrıyor, derken yandaki eve, karşıdaki eve... Tüm köyü yarım saat sürecek bir havlama yangını silip süpürüyor. Köpeklerin dışında horozlar ve inekler var ses çıkaran. Hadi bunlar sadece günün belli vakitlerinde varlıklarını belli eden hayvanlar. Köpeklerden de çok şikayetçi olduğumu söyleyemem. Gürültülerin en kötüsü insanlar tarafından çıkarılanı. Yan bahçede pirinç soyma makinesi çalışıyor hemen her gün. Bir de her sabah köyün tüm alanına ‘uniform’ olarak dağıtılmış hopörlörlerden yayılan haberler var. Köyün muhtarı en son toplantıda neler konuşulduğunu, ne kararlar verildiğini, sabahın beşinde bu hopörlörler aracılığıyla tüm köy halkına duyuruyor. Ben J’ye “Neden sabahın beşi?” diye sorduğumda yanıt beklediğim üzere mantıklı ve tutarlı idi. “Çünkü saat beş köylülerin uyanma ve tarlaya gitme saati. Onlar için bu gürültü bir rahatsızlık değil, kurmalı saatin alarmı gibi. Hem herkesin evde olduğu başka bir zamanı nasıl bulacak muhtar?”



Hayatın çetrefilli olması ise ayrı bir konu. Bu sıcakta ev ev, köy köy gezip, omuzlarında taşıdıkları tırmık ve kürekleri satmaya çalışan adamı unutmamın imkanı var mı? Her gün saat üçte evin önünden geçen dondurmacı kadını? Peki ya araba yıkama yerinde çalışan üstü yamalı, elleri suya girip çıkmaktan pörtükleşmiş kadınları? Kamyonlardan dökülen şeker kamışlarını toplayıp, bir sonraki kamyona yetiştirmeye çalışan yaşlı adamı? Bunun yanında işi olmayan, sabahtan akşama kadar tüm gününü internet dükkanında oyun oynayarak geçiren gençlerden de bahsetmemek yanlış olur.

Tayland’da yaşıyorsanız buranın insanın sevdiği ya da asla vazgeçemeyeceği iki şeyin varlığını saptamakta gecikmezsiniz: Büyük, lüks arabalar ve yerel yemekler. Araba ve yemek Tayland’ı özetleyen iki kavram. Hemen herkesin arabası var bu ülkede. Hiç ihtiyaçları oplmadıkları halde, ikinci hatta üçüncü arabayı alanlar bile var. Ev arabadan sonra gelir. Karısı ve çocuğuyla birlikte 30 metrekarelik odada yaşayıp, Honda CRV süren insanlar tanıyorum. Ev bir yere bağlanmak, bir yerin esiri olmak demek. Araba ise özgürlük. Hem ‘Tay’ özgür demek değil mi? Yemekler meselesine gelince, orada bizi ayrı bir dünya bekliyor. Tayland halkı yemek kültürüyle övünmeyi sever ama yemek yapmayı sevdiklerini pek söyleyemem. Bu yüzden dışarıda yemek ciddi bir alışkanlıktır. Dışarıda yemedikleri zamanlarda da yemeği dışarıdan hazır alırlar. Tabii hazır yemeğin ucuz olmasının da büyük payı var böylesine tuhaf bir alışkanlıkta. Evlerin bu yüzden mutfakları yoktur. Evin içine mutfağı evi aldıktan sonra siz yaptırırsınız. İsterseniz yaptırtmazsınız. Kocaman evler yapıp, mutfağını bahçede, seyyar bir lavabo ile birkaç tabak çanak ile geçiştiren ailelerin sayısı az değildir Tayland’da. Bizim bu evde bile mutfak dışarıda. Gece su içeyim desem, buzdolabı içeride olduğu için suya rahatlıkla ulaşabilirim ama bardaklar dışarıda. Ocak, tabaklar, masa hep dışarıda. Elma içeride, bıçak ve tabak dışarıda...

Cumartesi ve Pazar günleri alışverişle geçiyor. Kon Ken’e gidip geliyoruz. Kayınvalidenin okulundaki kantin için çocuklara aburcubur alıyoruz. Bunları okulda satıp, döner sermaye oluşturuyorlarmış. Kazanılan para yine çocuklara burs ya da giyecek olarak geri dönüyormuş. Pazar günü alışverişten gelince benim haftaya Pazar kalmaya başlayacağım kutiye gidiyoruz. Ormanın içinde, ufacık bir evcik bu. Gece orman karanlık olacağı için yanıma el feneri almam gerektiğini söylüyor kayınvalide. En yakın kuti yaklaşık elli metre ileride. Arkamız orman ama tellerle çevrilmiş tapınağın arazisi. Odanın içerisi sadece bir yatağın girebileceği kadar geniş. Tavanda çıplak bir ampül, duvarda da tek bir priz. Bu prizi akşamları ışık için kullanmam gerekecek. Yanımda kitap getirebilir miyim diye soruyorum J’ye. Gülüyor, yanıt vermiyor. Tapınakta kalırken dünyevi kitaplar okumak pek de doğru bir şey olmasa gerek. İyi ama ne yapacağım ben onca zaman? Kitap okuyamazsam zaman geçer mi? Belki de manastır hayatı bunun için gereklidir. Yaptığın her eylemi düşünerek yapmak, eylemi derinden hissetmek. Yürürken ben yürüyorum, okurken ben okuyorum, konuşurken ben konuşuyorum diyebilmek mi ‘samati’ dedikleri şey? Öğreneceğiz bakalım... Kutide beni tek korkutan şey böcekler ve örümcekler. Ruhlara, perilere, hayaletlere, cinlere pek de inanmayan birisi olarak o taraftan pek bir korkum yok. Ama odaya girer girmez gördüğüm kocaman örümcek beni biraz endişelendirdi. Kutinin önünde sineklik ile örtülmüş bir sahanlık var. Tam ortada da eski bir sandalye. Ormanın ortasında, sessizliği garanti eden bir yer burası. İnsanın aklına ister istemez H. D. Thoreau’nun Walden’ı geliyor. Her ne kadar benim amacım farklı olsa da ben de yazacağım kutide kaldığım süre içinde. Hem de hiç alışık olmadığım bir yöntemle, kağıt kalemle... Yani bilgisayarda yazarken yaptığım gibi ‘Önce yaz, sonra düzeltirsin’ değil de ‘Yazmadan önce iyi düşün, cümlenin güzelliğinden ve doğruluğundan emin olmadan yazmaya başlama’ ilkesiyle yazacağım. Umarım yazmama bir şey demezler. Pra Farang kutide kalırken yazmıştı kitabının bir bölümünü. Hem o bir rahipti, ben sadece öğrenci olacağım. Amacım Budacılığı yaşayarak öğrenmek. Neyse ki bunun için saçlarımı ve kaşlarımı sıfıra vurmam gerekmiyor.

Kutiden eve dönerken aklıma Kamboçyalı Mustafa’nın söyledikleri geliyor. “Hocam, sen Budist mi oldun?” diye sormuştu internetteki sohbet programında. Sorunun içeriğinden çok sorulma şeklindeki doğrudanlık sarsmıştı beni. Üniversite yıllarından beri beni tanıyan birisi Mustafa. Nereden çıktıysa, birileri benim Budist olduğumu söylemiş ona. Orhan Veli’nin “Mualla’yı sandala atıp” hikayesi gibi bir şey. “Kim görmüş Elene'yi öptüğümü?” Sanırım birileri Budist rahip üzerine yazdığım öyküleri okumuş. Yayınlanan kitapta iki tane vardı. Ayrıca yayınlanmayan iki-üç öykü daha var Budacı rahipler üzerine. Gerçek ile kurgu arasındaki farkı anlayacak kadar kitap okuma kültürü olmayan bu zavallı, öykülerdeki kahramanlarla yazarı birbirine karıştırmış doğal olarak. Don Kişot’la Cervantes’i aynı kişi zanneden okur ne kadar okurdur? Hem başka ne beklenebilir roman okumayı gereksiz, zaman kaybı olarak görüp, çay sohbetlerinde onun bunun dedikodusunu yapmayı erdemden gören zihniyetten? Gerçi söylentiyi kimin çıkardığını bilmiyorum ama az çok tahmin edebiliyorum. Neyse, ben Mustafa’ya “İçin rahat olsun kardeşim! Budist falan olmadım.” dedim. Sonra konu kapandı. Ortak dostlarımızdan konuştuk. Ama şimdi merak ediyorum, ne diyecekti eğer “Evet, Budist oldum.” deseydim. Beni arkadaşlıktan red mi edecekti? Yoksa bana acıyacak, teheccüdlerinden sonra bana dua mı edecekti? Hoş, benim için farkeden bir şey olmayacaktı. Her iki durumda da ‘bizden olmayan’ damgasını yiyecektim.

Pazartesi günü Pu Kiyo’ya ehliyet almak için gidiyoruz. Tuhaf olan, Pu Kiyo’ya kadar arabayı benim sürmem. Ehliyet alamayacağımı öğrenip, eve geri dönüyoruz. Tayland’da son altı ay içinda yaşamış olmam gerekiyormuş ehliyet başvurusu için. Bu işi ne diye bu kadar zorlaştırdıklarını anlamış değilim. Sonuçta verecekleri belge sadece araba kullanmamı sağlayacak. Onlar ister versinler, ister vermesinler ehliyeti. Ben arabayı her halükarda kullanıyorum. Kon Ken’e, Ban Ten’e, Pu Kiyo’ya hep arabayla gittim. Bundan sonra da gideceğim. Polis ehliyetimi sorarsa, istedim vermediniz diyeceğim. Bu ülkede altı yıl yaşamış birisi olarak basit bir ehliyet belgesi bana çok görülürse ben de takmam artık onların kurallarını.

Tayland Gunleri - 1 & 2

1. Gun

Vietnam’ın en sevdiğim yanı Tayland’a dönüşümde bana yaşattığı beklenti dolu heyecan. Motorsikletler memleketinden arabalar memleketine yolculuk adeta benimkisi. Yahya Kemal aynı şeyi Ankara’yı İstanbul için terkettiğinde söylüyordu. Hoş, şairin şiirlerini pek sevdiğimi söyleyemem ama ima ettiği gerçeği paylaşmama engel değil bu. Sekiz yıldır yurt dışında yaşayan birisi olarak İstanbul’un Ankara’ya olan üstünlüklerini sayacak kadar yetkin olmadığımın farkındayım. Ya da var olduklarını düşündüğüm o güzel yanlar artık eskisi gibi var olmayabilirler. İstanbul’un denizi ve tarihi, Ankara’nın resmi binalarına ve geniş yollarına göre daha güzel olmayabilir bazıları için. Yalnız, en azından benim için Tayland Vietnam’a kıyasla bir büyük abi rolünde. Vietnam’da tadamadığım pek çok güzelliği Tayland’da adım başı bulabilmem neredeyse sıradan bir durum. En başta yemekler geliyor sanırım, ardından da insanların sakinliği ve güleryüzlülüğü. Aradığımda sessiz bir yeri kolayca bulabilmem. Bir de tabii Tayland’ın dilini, kültürünü, yaşam tarzını az çok benimsemiş olmam var. Bir çeşit ikinci ev Tayland benim için. Belki de bu yüzdendir yaşadığım ve bundan sonra yaşayacağım heyecanın büyüklüğü. Bir çeşit eve dönüş...

Ayın son günü beklediğimden de meşgul geçti. Tüm uğraşılarıma rağmen eve ancak saat dörtte varabildim. Sonrası da toza ve kire aldırmadan, hızlı bir hazırlanış. Pencereleri kapattım, çamaşır sepetini balkona koydum, buzdolabınınki hariç tüm fişleri prizlerinden çektim. Bulduğum her şeyi çantaya tıktım. J yanımda olmayınca çantayı hazırlama işinde zorlanırım sanıyordum ama umduğumdan daha erken bitti tüm işlem. Zaten elbiseleri çantaya doldururken kendime sorduğum soru “Neye ihtiyacım olur?” değildi. İhtiyacım olmayacakları geride bırakarak hazırlandım. Bir çeşit olmayana ergi yöntemi. Bir Matematik öğretmenine de bu yakışır.

En büyük tereddütü her zamanki gibi Tayland’da okuyacağım kitapları seçerken yaşadım. Başladığım ama henüz bitirmediğim Orwell’ın “Burma Günleri” bilgisayar çantasındaki yerini aldı hemen. Sonrasında Roy’un “Küçük Şeylerin Tanrısı” ve Auster’ın “New York Üçlemesi” ni yanıma aldım. Genelde yolculuğa çıkarken bilmediğim yazarlara pek şans tanımam. Ne olur ne olmaz, beğenmezsem okuyacak bir şeyim kalmaz, durduk yere üzerime risk almayayım diye. Oysa bu sefer bir değişiklik yapıp Updike’ın “Çiftler”ini atıyorum çantaya. İyi bir yazar olduğunu cümle aleme kanıtlamış birisi Updike. Hem şu sıralar Brian da Updike’ın tavşan serisini okuyor. Dolayısıyla beğenmeme olasılığım düşük. Bütün bu okunacak kitapların yanına Emre’nin iki gün önce getirdiği Pasifik Öyküleri’nin beş nüshasını ekliyorum. Tayland’a varınca oradaki dostlara vermek için bu kitaplar. Gerçi Bangkok’ta sadece bir gün geçireceğim. Kalan günler köyde ya da Kon Ken’de geçecek. Yine de fırsatını bulduğum anda adreslere postalayacağım kitapları. Hem belki plan değişir, başka şeyler yaparız... Tatil değil mi bu? Plan yapmamak en iyisi...

Apartmanın önündeki taksi şoförü taksimetreyi açmayı reddediyor. Ben de köşeye kadar yürüyüp, yoldan bir taksi çeviriyorum. Vietnamın dilini bilmesem de taksi sürücülerinin dilini bilecek kadar kaldım bu ülkede. Taksinin içinde sağa sola bakarak ilerliyoruz. Motorsikletler okyanusunda mantar kafası gibi sırıtan tektük arabalar görünüyor köprüden yokuş aşağı inişe geçtiğimizde. Kask kanunu çıktığından beri motor sürücülerinin hemen hepsi kask takıyor. Bayram yerinde ellerinde renkli balonlarla bekleşen çocuklara benziyor motor sürücüleri. Pembe, mavi, kırmızı, yeşil... Kimisi süslü, kimisi eski ve külüstür... Ama hepsinin kornası var. Herkes burnunu bulduğu ilk deliğe sokmak için yarışıyor. Taksinin şoförü hızını almış bir kere: Her iki saniyede bir kornaya basarak ilerliyor. Mızrağıyla düşmanına saldıran şövalye gibiyiz. Mızrağımız kornamız! Aynalardan yoksun motor sürücüleri de sanki ses dalgalarını radarlarla algılıyormuş gibi yolun sağına sağına kaçışıp, gürültü yaparak gelen taksiye yol veriyorlar. Başka çareleri de yok. Ben motor kullanırken nasıl da kızarım arkamdan gelip kornaya basarak ödümü kopartan, çaresizce yolumda gittiğim halde zırt pırt gereksiz yere kornaya basarak arkadan santim santim yaklaşan arabalara. Trafikte gördüğüm karmaşa aslında toplumun genel yapısının bir aynası görünümünde. Ben büyüğüm, sen küçüksün! Dolayısıyla bana yol vereceksin, önde ben gideceğim arkada sen! Yoksa arabaların motorlardan hızlı gittiği falan yok. Önemli olan aracının büyüklüğü ve pahası.

Arabaların motorlara yaptıklarının aynısını motorlar bisikletlilere ve yayalara yapıyorlar. Ya da motor sahipleri araba sahibi olunca kendilerine yapılanın aynısını eski araçdaşlarına yapıyorlar. Dolayısıyla yukarıdan aşağı doğal bir devinimle ilerleyen bir anlayış bu. Taksinin sürücüsüne, “dur, etme, basma kornaya” demiyorum. Desem beni anlamayacak, anlasa tuhaf karşılayacak. Çünkü onun için kornaya basmak ve önüne doluşan motorları savuşturmak yapabileceği en doğal iş. Trafiğe aldırmadan telefona gelen bir mesajı yanıtlıyorum. Kırk dakika kadar süren yolculuğun sonunda havaalanına varıyoruz.

Havaalanı yeni. İkinci kata girer girmez, biletimi aldığım havayollarının yolcu kayıt saatinin geldiğini görüyorum. Kolayca kurtuluyorum elimdeki ayakları kırık olduğu için dik duramayan, sahte Louis Vitton’dan (Böyle mi yazılıyor acaba?). Sonrasında okuldan bir başka öğretmen ile karşılaşıyorum. Birlikte havaalanındaki mevcut üç-dört lokantadan birisine giriyoruz. Singapur yemekleri yapılan bu yerde Tayland yemekleri için ısınma olsun diye Laksi yiyorum. Sonra M. Katılıyor aramıza. Ardından diğer öğretmenlerle karşılaşıyoruz. Toplam altı öğretmen aynı uçuşu almış. Öğretmenlerden birisi kızarkadaşı ile birlikte gidiyor. Dolayısıyla yedi kişiyiz birbirini bilen.

Yolculuk kısa ve kesintisiz. Bir saat onbeş dakika sonra Tayland’dayız. J benim için yemeği etyemez menüden ayırtmış. Ne güzel! Bileti kendim alsam bu derece hassas olamazdım. Domuzlu ekmekarası gelseydi, yemezdim olur biterdi. Hem zaten karnım aç değil. Yalnız insanın kendisini kendisinden daha fazla düşünen birisinin varlığını bilmesi rahatlatıcı bir duygu. Hele bir de bunun için aşkın (transcendental) bir takım aksiyomlara inanmak zorunda kalmamak daha güzel bir duygu. Ne de olsa J dünyasal bir varlık.

Tayland’a vardığımda Sukhumvit üzerinde kalacak olan dört kişi bir taksi tutup gidiyoruz. Tayca konuşmayı azçok becerdiğim için ben sürücünün yanına oturuyorum. Gerçi sürücü gülümsemekten başka bir şey yapmıyor. Sorularıma kısa kısa yanıtlar veriyor ama bir türlü beni tatmin edecek uzunlukta cümleler kurmuyor. Ben adamın Taylandlı olduğundan kuşkulanmaya başlıyorum. Bir keresinde başıma gelmişti böyle bir hadise. Neyseki sürücü elimdeki Tayca yazılmış adresi okuyarak kendisini ispatlıyor. Sukkhumvit üzerindeki sokaklardan birisine giriyoruz. Bizi yolun kenarında bırakıyor. Bundan sonra herkes kendi yoluna gidecek çünkü kalacak otellerimiz farklı.

Taksiden inmeden önce gözüme çarpan iki şeyden burada bahsedeyim: Yol kenarlarında konuşlanmış, makyajdan yüzleri görünmeyen fahişeler ve onlarla pazarlık yaparken bir yandan da sigaralarını tüttüren Güney Batı Asya’lı erkekler. Etraftan Arapça şarkı sesleri geliyor. Yol kenarında televizyonda futbol izleyenlere bakıyorum. Maçın sunucusu Arapça konuşuyor. Nargile tüttüren erkekler, yoldan geçenlere kuşku dolu gözlerle bakıyorlar. Dükkanlarda çalışanlar Taylandlı, müşteriler genel itibarıyla GBA’lı, yollarda saçılıp dökülen kadınlar sanırım her yerden... Küreselleşme dedikleri bu olsa gerek. Parası olmayanın parası olana meşruiyet düşüncesini hiçe sayarak her türlü hizmeti sunması. Bu adamlar kendi ülkelerinde yapamadıklarını yapmak için buraya geliyorlar. Bu kadınlar da kendi ülkelerinde kazanamayacakları parayı burada kazanıyorlar. Bangkok doğunun kerhanesi olma yolunda emin adımlarla ilerliyor sanırım. Açık Pazar sistemi. Vietnam’da tadamadıklarımı Tayland’da tatmak istediğimi söylerken kastettiğim bu değildi. Daha çok yerel yemekleri ve buranın insanının hoşgörüsünü dile getirmek istemiştim. Oysa bu sokakta bahsettiğim iki şeyi de bulmam olanaklı değil. Sanırım benim Tayland’ım başka bir Tayland. Paraşütüyle yanlış yere düşmüş bir asker gibiyim. Hedefi şaşırmak bir yana, hayal kırıklığı ve kızgınlık var içimde.

Taksiden indiğim yerde, kenarında Arapça ‘Helal’ yazan bir dönerci çarpıyor gözüme. Akşam acıkırsam buraya gelirim diyorum kendime. Fahişelerin ısırgan bakışlarından kaçarak, J’nin benim için oda ayırttığı otele varıyorum. Eminim otelin böyle bir yerde olabileceğini o da tahmin etmemişti. Ben oda ayırtmasını söylediğimde, göktrene yakın olmasını istemiştim. Amacım tren hattı üzerinde rahat yolculuk yapabilmekti. Ertesi sabah Dasa’ya kitap bakmaya gideceğim ne de olsa! Hem bir de vakit olursa Silom’a gidip iki H.’yi ziyaret etme plânım var. Sonra Türkiyeli girişimciler tarafından açılan, Anadolu yemekleri sunan lokantada öğlen yemeği yemek var. Bu durumda rahatlık açısından göktrene yakın olmak en iyisiydi. İyi ama böylesine bir yeri J nasıl da bulmuş, anlamak olanaksız. İnternetten yer ayırtınca, otelin etrafının fahişeler ve onları avlamak / onlar tarafından avlanmak için yolları gözetleyen özgüvenleri yaralı erkekler tarafından sarıldığını yazmıyor tabii.

Odama yerleştiğimde koktuğum en büyük şeyin başıma geldiğini fark ediyorum. Odanın penceresi dışarıdan gelen sesleri olduğu gibi içeriye alıyor. Ha sokakta uyumuşum, ha odada! Fark eden bir şey yok. Resepsiyona inip penceresi olmayan ya da arka tarafa bakan bir odanın olup olmadığını soruyorum. Yanıt şaşırtıcı değil tabii: Dem ka! Ayrıca arka tarafından da ön taraftan farklı olmadığını söylüyor kız dudağının kenarına sızan gizemli bir gülümsemeyle. Tekrar odaya çıkıp, J’ye telefon açıyorum. Etrafın ‘hooker’ ve ‘hokka’ kaynadığından bahsedince, bana odamdan dışarı çıkmamamı tembihliyor. Yine aynı kollayıcı rehber! Ben de ‘Tamam, çıkmam!’ deyip telefonu kapatıyorum.

Tabii ki çıkıyorum. Öncelikle dönerden tatmam gerek. Ayrıca sokağı baştan sona gezmek, etrafı iyice gözlemlemek istiyorum. Bir daha böyle bir yere gelmeyeceğime göre, gelmişken göreyim Tayland’ın hep anlatılan ama yaşadığım altı yıl boyunca göremediğim yüzünü. Sokağa adım atar atmaz insanın gözüne çarpan ilk şey ışıklar oluyor. Dükkanlardan gelen ışıklar, yolun kendi ışıklandırması ve bir de seyyar satıcıların ışıltılı arabaları. Bunca ışığa rağmen bulabildikleri karanlık köşelerinde sessizce bekliyor erkek avcıları. Sağ yanımda bir oyuncakçı, onun hemen yanında da seyyar bir makyajcı. Bunca kadının nerede süslenip, yollara döküldükleri açıklık kazanıyor zihnimde. Biraz daha yürüyünce dönerciyi görüyorum. Aç olmadığım halde 50 Baht verip, etli döner alıyorum. Büyük bir otelin önünden geçiyorum. Kaldırımlar kalabalık. Genelde iki-üç kişilik gruplar halinde ayakta dikilen ve etrafı süzen kadınların yanlarında onlarla sözde şakalaşan, ama aynı zamanda çaktırmadan pazarlık yapan erkekler var. Tek korkum beni de kendilerinden zannedip, kendilerine rakip görmeleri. Sokağın içlerine doğru yürümeye devam ediyorum. İnsanlar seyrekleşiyor. Üzerinde Arapça bir şeyler yazan dükkandan içeri bakınca, siyah çarşaflara bürünmüş üç kadın çarpıyor gözüme. Çelişkiye gülüyorum. Bir yanda neremi açacağım diye dertlenen GDA’lı kadınlar, bir yanda da nere mi kapatacağım diye endişelenen GBA’lı kadınlar. Bu ikisinin aynı sokak üzerinde olmasına ve birbirlerinden sadece yirmi-otuz metre uzakta olmasına inanması zor.

Az daha karanlığa doğru yürüyüp geri dönüyorum. Tuk Tuk sürücülerinin ellerindeki masaj salonlarını tanıtan broşürleri göz kırpma çabukluğuyla açıp kapatmalarına aldırmadan, bakışımı yakalayan kadınların şuh ama aynı zamanda utangaç –niyetimi yanlış anlamış olabilirler mi?-, gözlerinden sıvışarak, ‘You, massage’ diye çağıran şişman kadınlara gülümseyip geçerek, bir elimde dönerli ekmek, koltuğumun altında “Burma Günleri”, otele geri dönüyorum. Amacım, gürültüye rağmen bir an önce uyumak ve sabah olunca da Dasa’ya gidip, eski kitapların tozu ve kokusuyla kendimi tüm bu çirkeften arındırmak. Aklıma geçen hafta, bir barda gördüğüm İrlandalı antropolog geliyor. Sarhoş olmamak için siyah çantasındaki eski kitapları kokluyordu.

Odaya girince bilgisayarı açıp gürültü azalana kadar bilgisayarla oyalanayım diyorum. Saat birde yorgun bir biçimde yatağa girdğimde tek arzum bir an önce uyumak. Oysa sabah üçe kadar gözüme uyku girmiyor. Gürültü bir yana, dışardan gelen ışığı engellemek bile olanaksız. Sabah üçe doğru gürültü azalıyor. Müzik kesiliyor. Müşteri bulamamış kadınların kahkahaları ile toparlanan lokantalardan gelen çatal-kaşık-sandalye-masa sesleri dolmaya devam ediyor pencereden içeri. Ben yavaş yavaş dalıyorum uykuya. Tayland’daki ilk akşamım yorgun ve kızgın bir biçimde bitiyor.


* * *
2. Gun

Sabah 7’de uyanmayı yasarlıyordum güya! 9 gibi açtım gözlerimi. Oda sessiz ve karanlıktı... Gece bulamadığım huzuru sabah bulmuştum nihayet. Sanırım geç vakte kadar uyumamın nedeni de geç gelen bu sukunet. Silom’a ve Dasa’ya gitme plânlarını askıya alıyorum. Sokağa çıkıp yol kenarında sıcak-soğuk içecekler satan bir kadından sıcak kahve alıyorum. Kahveye şeker atmasını son anda engelliyorum. Sonra Seven-Eleven’dan birkaç şey daha alıp, otele geri dönüyorum. Geceki renkli ve şatafatlı hayatın yerini, sıcağın esir aldığı uyuz köpekler ile dükkanların kapılarının önünde bekleşen Tuk-Tuk ve motorsiklet taksi sürücüleri almış. Gündüz yaşanan hayat gecekine göre çok daha mat ve yavaş. Güneş yükseldikçe yarasalar mağaralarının en karanlık, en izbe köşelerine kaçıyorlar demek. Geriye sıcağın mayıştırdığı üçbeş seyyar satıcı ile gidecek yeri olmayan dilenciler kalıyor. Sokaklar alın teriyle çalışan, belki birkaç yüz dolar karşılığında bir ayını veren genç kızlar ve genç erkeklerle dolu. Geceki yaşdaşlarına rağmen bunlar hayatın ağır ağır adımlarla çıkılan dik merdivenlerden oluştuğunu daha bir anlamış gibiler. Atlayarak, sağından solundan geçerek, onu bunu aldatarak varılacak hedefe tutunma olasılığının da düşük olacağını biliyorlar. Yüzlerinde yetişecekleri için ciddiyeti var. Ellerinde çantalar bir yere, belli bir saatten önce varmanın aceleciliği okunuyor ayaklarının ritminde. Gidilecekbir yer, yapılacak bir iş... Merdivenin son basamağına değil de bir sonraki basamağına göz dikmişler. Gerisi onları pek ilgilendirmiyor.

Saat 11 gibi otelden ayrılıp Mo Çit istasyonuna gidiyorum. Saat 12 için Pu Kiyo’ya bilet alınca, kalan yirmi dakikamı Bangkok Post’un bitmek bilmeyen sayfalarında yumularak harcıyorum. Otobüse bindikten sonra 6 saat boyunca yaptığım şeyler okumak ve uyuklamakla sınırlanıyor. Gazetenin bazı sayfalarında kralın geçen ay ölen kızkardeşi için verilmiş taziyeler var. Tayland’da kraliyet ailesinin bu kaybı için 100 günlük yas ilan edildiğini duymuştum. Krallarla yaşamaya alışmamış bir neslin ürünü olarak bana ters geliyor bu tür totaliter tavırlar. Sonuçta kralın kızkardeşinin kralın kızkardeşi olmaktan başka bir özelliği yok bildiğim kadarıyla. Ülkeye ya da insanlığa düşünceleriyle, eylemleriyle ışık tutmuş, insanları yönlendirmiş birisi hiç değil. Çalışmalarıyla dünyaya adını duyurmuş bir bilim kadını ya da düşünceleriyle insanları peşine takmış bir yazar/şair olsaydı anlayabilirdim yasın arkasındanki amacı. Sonuçta Tayland bu konularda pek de yoksun bir ülke değil. Neden binlerce insana iş olanağı sunmuş bir işadamının arkasından yas tutmuyoruz da sırf kralın kızkardeşi olduğu için kralın kızkardeşi için yas tutuyoruz? Peki ya ölen düşünürler, yazarlar, sanatçılar... İnsanların değeri bu noktada tartışmaya açılıyor Tayland’da. Bir insanı değerli yapan şey ne inançları ne de anne-babasından miras kalan adıdır. Bu dünyada varsak yaptıklarımızla varız. Hayatın değişkenlerini başkalarının mutluluğunu sağlayacak şekilde düzenleyip, hayatı bir nehrin akışı ritminde yaşayan ve geride çok güzel anılar, çok değerli öğrenciler, çok üretken genç zihinler bırakan yüzlerce büyük insan var bu ülkede. Onların yasını tutmak, kralın kızkardeşi olduğu halde, hediye kabul etmektan başka bir şey yapmamış bir kadının yasını tutmaktan daha mantıklı geliyor bana. Hem bu kadının maaşını da Tayland’ın insanı ödüyordu. Gezilerinin masraflarını, katıldığı partilerde giydiği elbiselerin pahasını ödeyenler yine alın teriyle çalışan Tayland insanının vergileri değil mi?

Aslına bakılırsa Budacı öğeler, mesela ‘fanilik’ öğretisi bunu çok güzel açıklar mahiyette. Her şey, ama her şey geçicidir ve varlığımız ‘karma’mızın değeri ile ölçülür. Yaptıkların neyse osun! Oysa kraliyet ailesinin dahil olduğu törenlerde gördüğümüz Budacı rahipler bu işin pek farkında görünmüyorlar. Ya da belli bir ritüelin ötesine geçmeyen / geçemeyen pörsümüş Budacılığın en büyük ayıplarından birisi bu. Kula kulluğu cesaretlendiren bir anlayışı desteklemek, insanı en büyük değeri olan ‘eylem’inden yoksun bırakmanın sonucu tüm bunlar. Oysa Buda insanın insana kulluğunu sonlandırmak için harcamıştı yıllarını ormanın insanı eğiten yalnızlığında. Sarayını, güzel karısını ve oğlunu geride bırakmasının nedeni de hayatı anlamak, insanı insan yapan şeyin ünden ve paradan çok daha değerli bir şey olduğunu kanıtlamaktı. Günümüz Budacılığının Buda’nın 2500 yıl önce verdiği vaazlardan çok farklı bir görünüme kavuştuğunu, güçlülerin emellerine hizmet eden gündelik ritüellerin ötesine pek de geçemediğini söylemeye gerek var mı?

Meselenin bir de kral yönü var. Mevcut kral elli küsür yıldan beridir tahtta. Yani Tayland’da 60 yaşı ve altı hemen her insan için –bu nüfusun yüzde sekseninden fazlası demek-, bugünkü kral gördükleri tek kral. Bilinçleri işler hale geldiğinde karşılarında bu kralı gördü insanlar, çocukluklarında ve gençliklerinde hep bu kralın önünde eğildiler. Belki pek çoğu yine bu kraldan aldılar diplomalarını. Çocuklarına, torunlarına bu krala saygı duymalarını öğrettiler. Evlerine, dükkanlarına, arabalarına bu kralın resimlerini astılar. Durum böyle olunca benim gözümde basit bir insan olan kralın, Tayland halkının gözünde yarı tanrı yarı melek olması kaçınılmaz. Jung’un ‘Universal Motherhood’ dediği türden, şefkati ve koruyuculuğu tek bir bünyede barındıran mutlak güç onlar için. Kızkardeşi için 100 gün yas ilan edildiğine göre, kendisi öldüğünde Tayland’ın kapılarının birkaç yıllığına kapanacağını düşünmek pek de hayalperestlik olmaz...

Akşam 6’da Pu Kiyo’da otobüsten inince kayınpederle J karşılıyor beni. Birlikte göl kenarındaki bir lokantaya gidip akşam yemeği yiyoruz. Bir buçuk ay aradan sonra Siam yemeklerine tekrar kavuşmuş olmak sevindiriyor beni. Dom Yam Bıla, Pat Pak Gun ve Gun Toot geliyor sofraya birer birer. Bir de adını bilmediğim başka bir yemek. J mutlu ve tatmin olmuş görünüyor. Beş haftadır birbirimizi görmedik. İkimiz de tek parça olarak birbirimizin karşısındayız. Kayınpederin yanında ona sarılamıyorum. Kayınpeder kendi dünyasında. Yemeklerin ve biranın zevkiyle dört köşe. Ben sabırsız...

Yemekten sonra eve gidiyoruz. Tok Cay her zamanki gibi aşırı sevgi gösterisi ile karşılıyor beni. Bacaklarımın arasından geçiyor, üzerime zıplıyor, elimi yalıyor. En azından İsan insanı köpeklerin sevgi ve sadakat gösterilerini geleneksel kaygılar ile yasaklamıyor. Yasaklar insanlar içindir. İyiyle kötüyü ayırt edebildiği halde, kötüyü seçebilenler için. Tok Cay geçen onca yıla rağmen unutmuyor beni. Onu Catucak’dan alıp Rayong’a götürdüğümüzden beri neredeyse dört yıl geçti. Biz Bangkok’a taşınınca onu köye bırakmak zorunda kaldık. Sonra başından ne maceralar geçti. Ama yine de ilk sahibini unutmuyor. Beni her gördüğünde, her sabah ve akşam, üzerime saldırıp benim onu okşamamı istiyor. Kafasını hafifçe okşayınca sakinleşiyor, kuyruğu ağırlaşıyor. Yavaş yavaş ayakları yere değiyor. Ben akşamları koşmaya gidince benimle geliyor ama daha ilk turu atmadan koşmayı bırakıyor. Eve koşarak döndüğümde tekrar yanımda beliriyor. Böylece evdekiler onu da benimle birlikte okulun etrafında yedi tur attığını düşünecekler. Oysa Tok Cay birinci turdan sonra bahçede top oynayan çocukların peşine takılıyor. Ben yedinci turu bitirip, durmaksızın eve yönelince yanımda tekrar beliriyor. Farkında olmadan yapılan bir aldatmaca belki... Ya da eve dönüşü sezmenin bir sonucu. Çünkü onun için de ev sıcak yemek ve içten sevgi demek. Bu ikisini birlikte bulabileceğimiz başka bir yer var mı?

Kayınvalide cenazeye gitmiş. Saat 9 gibi dönüyor siyahlar içinde. Salonda oturuyoruz. Tüm koltuklar televizyon izlemeyi kolaylaştırmak için özellikle odanın ortasına yerleştirilmiş. Salonda oturuyorsan televizyon izlemekten başka çaren yok. Bahçeye çıkmak zor çünkü sivrisinekler beş dakikada insanın kolunu bacağını kan kırmızıya çeviriyorlar. Ben de oturup gazete okumaya devam ediyorum. Aynı makaleleri, aynı iş ilanlarını, aynı karikatürleri birer defa daha gözden geçiriyorum. Bir yandan da televizyondaki reklamlara takılıyor gözüm. Tayland kanallarında görmeye alıştığım, sivri zekanın ürünü o güzel reklamları arıyor gözüm. Her zamanki gibi sigorta şirketlerinin reklamları en akıllıca olanları. Diğerleri vasat ya da vasat altı. Saat 10 gibi salondan ayrılıyorum. Biraz daha okumak ve kitabın son bölümüne ulaşmak için.

Let the Game Conquer

LET THE GAME CONQUER

In a prison cell, waiting for my trial to start, it is not hard to remember how things took their first steps in my life and slowly drove me to this place. In this dark room there are not many things to do other than playing little mental games now and then, and to remember the fading reality of my life as if it might have been different. I was torn apart by what are now illusions, but I did what I needed to do and, out of this cell if I survive my trial, I will keep doing the right things. I have no complaint, no trace of regret, no tears. I just have the simple story of what happened. In fact, it is also the story of what still would happen if I were given another chance. And yet the evidence at my trial could still destroy me. But let me start from beginning…

I studied computer science at one of the best universities of my country and just after the graduation I started to work at a software company. All my life I have had two obsessions: working with computers and playing chess. However I never mixed them up. For me, computers and chess were not compatible with each other because they resembled two different parts of me. Chess made me socially active outside my home and computers, in spite of all those social networking sites, made me an introvert, self-exiled into the land of ego.

This almost schizophrenic split went on for years. Then one evening, everything changed. After coming back from work, while looking through the surface of the mirror in the bathroom I saw that I was getting older. Right then, I decided to free myself from the frozen, isolated life of computers. The idea came suddenly, out of nowhere, like a flash some people experience at the middle of the pedestrian crossing and notice that the world isn’t the world they knew before. I decided to listen to this inner voice hoping that something good could come from it. One by one, without hesitation, I deleted the invisible threads of internet! I just did it suddenly so that I would not have any chance to think about it second time. I deleted my hotmail account first. It was my first e-mail account. I got it probably ten years ago, when I was a student. Then I deleted my yahoo account. This was for the e-groups I wanted to keep my eyes on. All sort of rubbish was flowing into this account because there was no control on it. It was like thoughts without inspirations, filling the surface of the earth so much that the real great ideas cannot have enough oxygen to breathe and grow up to maturity. After yahoo, I deleted my last e-mail account: gmail. The one I have been using for last four years. The one which automatically reads my e-mails and sends me advertisements of the products which I might be interested in! I never understood that why on this earth I might need Viagra –because I am a young single man- or I might win lotteries which I never bought. It was funny and irritating. Once I used the word “bishop” in my e-mails, they sent me advertisements on church charities and missionary programs. Another time I received so many advertisements of adult sites just because I mis-spelled the word “brother”.

I was free of all those silly advertisements, all the lies which make people expect more from each other and all the colorful celebrities most of whom are even shorter than me. After finishing e-mails, I started to clean the social networking pages. Deleting my account from facebook was painful as if I was removing my own face from the skull, leaving all those friends behind like washing off the memories in my brain faculties. I became faceless at the end but I was ready for this. I wanted to be faceless so that I can have a new face, a new beginning, a fresh opportunity for a new life. I kept deleting: my personal blog where I was writing about software developments, book sharing pages for the people who like to read good books on philosophy and science, online dating sites dedicated to make lonely people feel more lonely, confession forums of cheat husbands and desperate but still hopeful wives and many more I cannot remember now. One by one they left my world. The more I deleted, the more I felt free like a colorful balloon which somehow left the sweaty hand of the child, hopping in the room, crashing the things scattered around. At the end of the night, I was tired of cleaning all my traces on the infinite number of links. Now there was no thread which can connect me to anyone in the world. I was free of internet. In the same evening, I destroyed my cell phone, smashed my computer into tiny pieces and I left my apartment for a new one away from city center.

That was not all. I have also deleted the Excel file which has the record of all my passwords. I always believed that the second face of my human nature, the one wilder and more humorous than the real existence of my being was hidden in these passwords. Tell me your passwords I will tell you who you are! I will tell you what you like! What your obsessions are! They come from our unconscious! Things we keep secrets from others. Things will go to grave with us… “BaZaRoV” was a password from the times I was a fan of Turgeniev and Nietzsche. “1729LeilaTwins” was another password when I was obsessed with beauty of 1729 and breasts of Leila. ”FckUbss1458”, “shit3%salaryup”, “CheckMateDie” and “ihtUbtcnntsyt” are the other ones. After deleting all the e-mail accounts, there was no point in keeping the passwords in a place I can easily find. But I also did not want to lose them forever because somehow I felt attached to them. Unlike e-mails and social networks, these passwords were totally mine. At the end, I wrote them on a piece of paper and added a title at the top: “Cemetery of Dead Passwords”. Then put the paper in a history book which I will never read.

Next morning I quit my job at the software company and they happily deleted my company account even without asking me. On the same day I went to a chess school. I told them that I am good at playing chess and I can teach game strategies to young players. They accepted me after I beat the school principal in a few games. Later in the same month I have been asked to give private tutorials in different parts of the city. A few months after starting my new life, I was making half of the money I made at my previous job. But I did not care. I was happy and content. Teaching at all ages of people from all different classes of society, I was feeling like I am a master above all differences. People from all backgrounds were coming to my classes. Nine years old daughter of a barber was playing chess with a retired army general and beating him like destroying his platoon without showing any mercy. A 13-years old boy was winning a match against a university professor and at the end of the game nobody was blaming the professor for being defeated to a child. And the most surprising players I have seen were the blind brothers who were at the same time the most frequent finalists of the tournaments we have arranged in the school.

They were playing against each other by their senses of touch. Their chessboard was different from the ones we use. Black squares were slightly lower than the white ones for tactile differentiation. A hole at the middle of each square accommodated pegged chess pieces so that the pieces will not be scattered with an accidental hand swing. The wooden chess pieces too had tactual markings to distinguish black from white. All these supplementary facilities were arranged to make the game more playable. However, there was still a great amount of work of memorization and mental imagination. I believed that it was extremely hard so I never tried blind-folded chess. But I always enjoyed watching their games, their movements. Once I observed the way they treated each piece with extreme care, the way they held the pieces in their hands and felt their very existence as if they were handling a wounded little bird, the way they kept all the positions in their heads and finished the game in that blue darkness of their mental gardens before those who have healthy eyes could see and act, it appeared to me that blindness is a psychological disease and can be cured by strong ambitions only. I taught them how to develop new strategies and they tried to teach me how to visualize the chess board in my head. Unfortunately it was not an easy task to do for someone who cannot even walk in his room without crashing things and destroying the glassware when there is not enough light available. Admitting my disability, I kept watching and admiring them.

Days in a chess school became like an endless vacation for me: playing chess with students from morning to night, training sharp minds for higher level tournaments, developing new strategies, studying chess master’s legendary games and having problems to solve in the evenings. I was spending six days of the week on teaching chess. On Mondays, away from chess and work, I was with Leila, my absolute escape from one reality to another, my oasis! She was a prostitute in a brothel at the outskirts of the city. Despite all my abilities and my high salary at the software company, I never had a girlfriend. The ones I liked did not like me or demanded things I could not afford. The ones I did not like adhered to my body like a double sided sticky tape. Leila was neither! She was a professional prostitute, discrete and loving, not like the many others who keep their eyes on your pocket even while hooking up with you. I loved Leila because of her strong feminine figure and she seemed to love me! Maybe more like she was my guide in the labyrinth world of love and pleasures. Never demanding more than I could offer, always gentle, always understanding, always helpful… And I was her loyal student, diligent and respectful.

But things did not go as smooth as I thought. A few months after I had my new job and started to enjoy my new offline lifestyle, the young communists in my country took the power. The revolution emerged from nowhere while almost all the citizens in the city were having their siesta. It was like a meteor falling from the sky, not knowing the time on earth! You bourgeoisies! Keep sleeping in the sunlight while workers at the factories don’t even rest for a minute! You lazy bastards! It is time for us to come and take the things you stole from others! We the loyal soldiers of revolutionary army never sleep when the suffering continues in this country. Their march was like a hammer in people’s heads, carrying red flags, singing revolutionary songs once they capture an important building. Slowly and slowly they arrived to the government house. It did not take long to take it either. The president has been killed in his pajamas. His wife’s dead body was later found in the bathroom, half-naked. The newspaper –there was only one newspaper after the revolution- wrote that the president killed himself just after shooting his wife to avoid the embarrassing public appearance in the shadow of revolutionaries.

When the revolution exploded and flooded into the streets of the city like the blood in the vessels, I was in Leila’s arms, watching the slow motion of the curtain and listening to her breath. The room was hot and humidity was high that I was hardly keeping my mind awake. Then I heard the gunshots. I don’t know how many! More than twenty I guess! There were red flags everywhere. Young people were running from all the corners of the city, claiming that the city fell to the communists. I wanted to open the window to have a better look at the things going on outside. But Leila pulled me back to the bed. She said “The lesson is not over yet. Even when the communists take the power; they will need prostitutes to learn how to make love.” We made love one more time, gently and slowly, feeling the pain of future inside us, seeing the darkness of tomorrow in each other’s eyes, with the gunshots and revolutionary songs coming from outside mixing with her moans and my over-excitement. She was right! I learnt how to make love from her; I also learnt how to be an honest person from the thieves I saw in this city and how to be compassionate from my cruel managers at my previous work. Outside there was a bloody revolution but we were in the bubble of love, watching them as if we were watching a TV show. After we were both exhausted with the heat sucking half of our energies and leaving us like puppets dangling over the wooden frame, she asked me if I knew what they really wanted.

I said “who” pretending that I did not understand. At that moment I thought that it was my right not to understand such a bad question. Maybe Leila was the only woman in the country who had no idea about what communists might want from others. She said “the communists! What do they want?” without knowing my speculative thoughts. I laughed, biting my own lips, realizing that an answer became compulsory. “They want to solve the problems of proletarians by killing bourgeoisies. They want to re-educate the people who had been mis-educated by the dynamics of capitalism. They also want to create a society in which everyone is equal.” She smiled as if she was excited with the idea of equality for all. I could not blame her for this optimism but I did not stop talking.

“But soon they will realize that it is only a change of names! They will create their own powerful ones; they will exploit people in another way which they will not call exploitation… Nobody rules guiltlessly, you know? Even they know it now but don’t want to see it” She looked at my face as if she was looking at a mysterious lover behind the curtain. Maybe she did not understand what I meant! I did not care! I kept talking about Communist Manifesto and Labor Theory of Value just to make her admire me more. Once I finished talking, she was half-sleeping like a child who slept over some beautiful fairy tales. I kissed her lips as if I was licking the flesh of a mango as deep as possible to get more taste. Then I left the brothel, walked besides the buildings quietly and slowly without attracting any attention. On the road, I thought about her and the revolution. What will happen to prostitutes and their lovers in a communist country? I did not know the answer and I did not want to know… I just worried that Leila could figure out the answer before it becomes so late. Before the sunset, I was in my apartment, drinking the last cold beer in the refrigerator and thinking about a new chess problem.

Next day internet in the entire country has been cut off. All private TV and radio stations have been put under the government control. Basically three months after I disconnected from the world, my country followed me. But the reasons for our actions were different. I cut off my connections because I wanted to free myself. The new government did the exactly same thing because the new rulers of the country didn’t want their people to see what the rest of the world does while people here were waiting in the rice queues with daily ration cards in their hands. The government’s only purpose was to imprison people in the country and not let them import ideas which can jeopardize the future of the party. They kept banning more things in coming days. Counter-revolutionary books, modern paintings, popular movies, western music instruments and anything reminds capitalist lifestyle were all confiscated from people’s houses and burned at the middle of big squares. Party must have been thinking that people are idiots that they cannot differentiate the good from the bad. Once the regime thinks that the people are not mature enough to make their own decisions, its own officers will do it without people’s consent. There is no end for this. It is like an avalanche! The more it moves, the bigger and faster it becomes.

On the fifth day of the revolution, the new government banned playing chess in the entire country. Their reason was simple: In their ignorance, they said chess is a game which belongs to the era of wild capitalism where people are born in their social classes and there were no chances of equality for all. They were definitely right in saying that chess originated from India where there were strictly-observed social classes. And of course, this is against the fundamental purpose of the revolution: All people are equal. Chess encourages young people to think that for the sake of the powerful ones, pawns can be sacrificed. According to the government’s new declaration, since a pawn needs the stronger pieces’ protection to raise his value by reaching to the last square of the board, chess gives way to the justification of corruption, abusing power and exploiting legal rights. It basically nurtures the idea of you are not what you know but who you know. Tell me who is behind you! Who protects you?

However banning the most popular game was not a solution and even the revolutionaries knew that no matter how they re-educate people, common citizens will still need bread and games. Bread was easy because they already started to distribute equal rice, flour, sugar, salt, beans, fruits etc. to everyone in the country. We were all eating same amount of food so the country will not have obese or hungry people any more. There will be no more imbalances in anything so that bell-curves and skewness of these curves will be history soon. It was good in one sense. But then it was impossible to stop people keep asking “Why do I have to work hard if I will be having same food with someone who hardly works?”

For the main game, instead of chess, the new government offered playing checkers to everyone. The game which is always considered inferior to chess because of lack of complexity and imagination is suggested by the revolutionaries just because all pieces are equal in the game and only those who work very hard can be very powerful regardless of who protects them. I never understood what they meant by ‘working hard” and never had courage to ask anyone. Did they mean being a party member is the only result of hard work?

One day after the declaration, the ex-president of chess association has been asked about his opinions. According to the newspaper, he said that “Russia is also a communist country but they had the best chess players in the world. There is no contradiction between chess and communist ideas. It is the only game you can see 7 years old and 77 years old enjoy being in the same class and discussing the strategies.” But his voice did not last long. After the short interview, he has been taken to re-education camps where he can learn the brutality of his innocent-looking, counter-revolutionary ideas. The answer came from the committee a few hours after the interview: “We are not Russia and we will not be like Russia. There will be no tolerance to any spoiled idea of capitalist lifestyles which later can produce leaks in the people’s revolution. Russia’s adventure did not last long because they tolerated the small holes. Ours will be forever. Long live revolution!”

A few days after the declaration, they collected chess pieces from everywhere and in return they gave people pieces of checkers. They came to my apartment in an afternoon, took three chess sets –one of them was glass, one was marble and one was wooden- and gave me in return three sets of plastic pieces of checkers. What were they expecting to achieve by doing this? What makes a game so threatening for them? Isn’t it a simple game with almost mathematical rules? But they did not stop! They closed the chess schools or converted some of them to checkers schools, canceled the chess programs on TV and Radio, turned all of the chess clubs into party headquarters or sports clubs where they can train new comrades for being good informers and burned all the books teaching how to play chess at the middle of the city center. It was like a nightmare happening in daylight. For a man like me, who earns his life from teaching chess to young population and raising them for big chess tournaments it was big a disaster but still I did not lose all my hope. I needed a way to play chess and I knew that the solution to my problem was somewhere close at hand, somewhere in my apartment or with someone I knew.

The solution I found was quite simple. I went to visit my blind students and asked them how we can teach blindfold chess to all chess lovers so that even without pieces the game can survive. They were both pessimistic about my plan. One of the twins said “I was looking for a lake in the desert but all I could find was a mirage. Once you are used to see things by your eyes, there is no return for sharpening your other senses. It is the process of evolution, the rule of perfectly balanced equation. “I answered him without thinking much on my words, “If you think like this, we will never have the opportunity to fight against the political oppressions. It is our right to play what game we want. If you have learnt it, why not others, why not me?” But he did not listen to me. Maybe they were not the people I should ask help for because they knew the game by necessity. The other brother asked me how we can play the game in a country where revolutionary guards were patrolling the streets days and nights, knocking the doors anytime they want and the informers of the party were hiding themselves like the owls in the darkness of the wood to catch their prey without a warning. They were right. Once party banned something, strict control for the implementation was coming quickly after that. It was like the thunder after the lightening, a `sine qua non` for the power show of the party. If chess was banned, there was no way people could have enough courage to go against the ban openly. But this did not mean that we should sit and do nothing! I told them that it won’t be easy but it was definitely worth to try.

After getting a negative answer from my blind students, I went to the library. Fortunately, revolutionaries did not think that history books should also be burned along with all chess pieces. I guess they did not really realize that people can learn playing chess from the history books. Trying not to attract attention from any librarian, I searched all day for information on blindfold chess. But all I found was a few paragraphs on the history of the game and the opinions of some great minds on blindfold chess. To my surprise, when I searched in the database of the library, the first book I found was “The Discourses of Buddha: A Translation of the Digha Nikaya” by Thanissaro Bhikkhu. Buddha was not really happy with seeing the monks playing chess in the air. He disapproved it as “heedless and idle game” and he described the monks who abstain from this as the ones reaching to “intermediate level of virtue.“

In a different book, I found an Arab chess player, Said bin Jubair, who was the first known person playing blindfold chess against his opponents who were allowed to see the board. He lived in 7th century and unfortunately did not leave much behind about his skills in playing chess in the air. Centuries later the obsession traveled to Europe and America where it found great players like Philidor, Paul Morphy and Louis Paulsen. Philodor taught himself how to play blindfold chess by visualizing the board while in bed at sleepless nights. During the world wars, Germans developed a new variant of the game to train military officers and called it ‘Kriegspiel’ or “War Game”. In this game, you don’t see anything more than your own pieces and a referee tells you if the move you want to make is possible or not. Then Russians and Eastern Europeans took over the flag and dominated the chess world with this unique skill. They had tournaments for blindfold players and they trained them for these special games. But after sudden deaths of two relatively young players, the chess association in USSR banned the official tournaments for a few years because they believed that playing blind chess was dangerous for the player’s mental health and as a result it could cause other serious damages. Although it is well-documented that one of these players died of syphilis at the age of 31 –not because of blindfolded chess-, the association did not change the decision.

All the information I found was fantastic to me but at the end it was useless as well. I needed to learn how to play it but I could not find a single book teaching the methodology. I left the library hopelessly and went home. In the evening, I lay on my bed and tried to visualize the chessboard with the pieces on it. No matter how much time I spent on imagining the colors and the shapes of the board, I got nothing before my eyes. It was all darkness and the blue bubbles whose existence was another question for me. Then I thought of simplifying the visualization process. Maybe we did not need to worry about the colors or the shapes of the pieces. What we needed was something to remind us the current positions of the pieces. That was all we needed and it seemed this could be done without colors or shapes. I remembered the man who could repeat hundreds of words in the same order after hearing once. The way he did was using independent stories to connect the words. Even though the stories did not make any sense at all, he was able to retrace the words without making a mistake. It was of course matter of practice I believed.

I got up bed and ran to my table as if I found something very new, like Archimedes leaving the baths knowing he had the answer to what seemed like an impossible problem. At the end I had three main questions to answer: How can I keep the current position in my head? How will I be able to evaluate this position in my head? And how can I consider possible moves against my opponent’s responses? And at that moment, it seemed to me that the method of using stories could answer all of them.

First I drew an 8x8 grid on a piece of paper and named both files and columns with letters from A to H. Then I gave names to each piece so that they all will be different. For example, the pawns can have names like P, Pu, Pot, Pele, Peter, Prince, Patrick and Prescott. They all begin with ‘p’ and they have different length of letters showing their initial position. Putting ‘Pele’ at the square DB, I needed a story for him to retain his position in my head. So ‘Pele DB’ becomes “Pele Dives for the Ball”. On the right, there is Peter who is Eating Beans and on the left there is Pot who is busy with Catching Birds. If the opening of the game involves Pele to move two squares forward, then he will arrive at DD where he will be Diving Deeply. The most recent story was a sequence representing the most recent move made by a particular piece. If castling happens, than more than one story needed to be restored because two pieces move at the same time. If a pawn becomes queen, then the story of pawn should be connected to the story of queen in a way which emphasizes that this is not the first queen. The stories needn’t to be meaningful as long as they can have a timely sequence and they can somehow be linked. And also I was not blind so I could make stories from the things I observe in the room. This made creating new stories much easier.

To evaluate the positions and to consider opponent’s responses, I just needed to stick with more stories and remember the stories of pieces I might use in the next move. Here of course, the memory plays a big role since all thirty two stories should be recalled at the same time and they have to intermingle with each other to give one result: check mate.

In coming days, I left my apartment in the mornings for my new job at one of the party headquarters. Since they needed me for developing new software to keep the files of food distributions, I was not sent to re-education camps. I was lucky, working from 7 am to 5 pm, having my dinner outside and getting back my apartment by the time sun sinks into the ocean. Since my job was not requiring much skill, I was making my mind busy with my discovery whenever I had spare time. Seeing knights and rooks everywhere I looked, watching a pawn’s inauguration at the last square while looking at the children playing on the street, remembering white and black bishops after seeing two cats walking together without fight. I was so stuck with working with this new idea that I even did not go to see Leila that week. When I went to see her next week, I couldn’t find her. The old mamasan told me that she has been sent to re-education camp to study some professions for the future of the society. I wanted to say that she had a profession but I didn’t. I was afraid of losing my privileges.

In the evenings I was in my quiet world, memorizing letters and words, recalling positions of pieces, using mnemonics to decrease the number of errors after each move, developing new stories, changing the ideas with better ones, failing to find a logical connection between two stories and starting again… When I think about those nights, I feel it was like the short time when the patient waits for the surgeon comes and operates. Sometimes I remembered Leila and ended up in the bathroom satisfying myself. But as soon as I finished it, the burden of guilt, the dark feeling of being late for something was invading my whole mind. Then I was rushing back to work. It took my three months to come to a point that I could play up to 10 moves without any mistake.

Then I spent three more months to increase the number of moves to 30. In the nights, I was laying on my bed, looking at the ceiling and imagining the pieces fighting with each other until one side gets over the other side. Slowly and slowly I realized that the pieces I was visualizing were colorless, shapeless, featureless characters. They did not exist more than a ‘number 7’ existed in my mind. They looked like nothing but somehow I knew that they were mine, they were black or white, they were bishop or queen and they were moving forward to threaten opponent’s territory. It was same as I knew that 7+5=12 even though neither 7 nor 5 are visible. The more I played, the more it became easier to create stories and to connect them to each other. At the end of the sixth month I was able to play from beginning to end by creating so amazing stories that even I was bewildered with my own success. Each game was like a story with 32 characters where they have constant roles to play. Each game was an episode!

Once I became confident enough that the method works well I went to see one of the blind brothers. I told him that I wanted to play chess with him. He said “It is banned and I have not played for long time since the revolutionaries closed the school.” I said “Then this is a good time to start again. I developed a method which helps me to visualize and play the game without the pieces. I can play same as you, in my head”. He did not believe me but still did not reject my challenge. Maybe he wanted to try me himself and showed me that what I could do against him was nothing. We played once and I lost the game in 14th move. Then we played again but this time I stood against his quick responses for 27 moves. He was playing much quicker than I do because I was spending time on connecting stories and trying to make sense out of the new picture. The more we played, the more I got closed to the point that I could actually have won the game. When I went home that night, I know that a big task was waiting for me. I must teach this method to as many people I can. If I could learn this, then everyone else could learn it as well. I started writing my little pamphlet to teach this marvelous method. I wanted to beat the regime and show that people in this country are capable of doing things which are not even dreamed. It was like flying high and not caring about the mountains any more. I was free of others’ eyes and I would free all my country. My motto would be legendary: Let the game conquer!

After one week of hard work, my little pamphlet was ready to go. It was handwritten and there was no name on it. In this twenty pages guide, I tried to give as many examples as I can to make the visualization of stories easier. I also made two ready-to-use story outlines for the beginners, some basic graphs, simple mnemonics and pictures. At the end of the booklet, I warned people not to photocopy the pamphlet in any circumstances. My plan was simple: Whoever receives the pamphlet will make two copies by handwriting and distribute them to trustable chess lovers who do not know each other. By this way, we can minimize the possible deadly effects of the back-tracking on the tree. The faster they write and distribute, the faster our war for freedom can gain momentum. The tree was a full-binary and as long as upper vertices control the lower vertices for doing the job on time, we should not have experienced any broken branches. The number of pamphlets will increase exponentially and soon will reach to thousands, like the number of grains of rice on the chessboard reaches to millions. If one person can write two booklets within a week, the number of people who have the booklet at the end of three months will be more than 4,000. By the end of five months, there will be more than enough pamphlets to satisfy more than 60,000 chess players in this country. Of course I did not expect everyone who got the pamphlet will learn playing blindfold chess in six months. I knew that some will never try; some will give up after a few weeks. But my hope was even if one tenth of the chess players try it hard enough and learn it to a level they can finish the game, then we would be able to have decent number of players who can change the fate of this country.

The plan was perfect but not the people. Or maybe most of the people were perfect but having one defect in a chain was enough to destroy one path of players. After creating my first pamphlet, I made two copies to give to two very trustable chess students who have never seen each other in their lives. They were more than overwhelmed with my gift and both promised me that they will make two copies as soon as possible and will start studying the methods in the booklet on that day so they can play with others soon. But four months after the first pamphlet left my hands, two revolutionary guards appeared at my door. There were seven more people arrested together with me but somehow this news did not make me sad. This basically meant that the tree was moving forward and they did not achieve anything but to cut the leaves at the end. So there were still thousands of more chess lovers outside, writing the pamphlets, distributing them and most importantly studying them in their lonely rooms.

The chain of pamphlet writing and distributing started with me. I confessed it before they tortured me, even before they have asked me. I told them everything except for the system of the distribution. I did it because I was not afraid of them and I was sure that they will not be able to detect the systematic way of distribution. I was also sure that if I tell them everything before they ask, they will forget their questions. Since they cracked only seven people, they might think the chain was a one-dimensional, mono-ary tree. Maybe because I confessed all, they released the other chess lovers without any charge but then sent each of them to a different coal mine where they were to work three years with people who cannot play the mental chess. Their purpose was clear: Forget the game.

After telling me the date of my trial, they took me from the comfortable cell I stayed in for a long time and then put me in this hole. I don’t know how long I have been here but definitely more than a year has passed. It seems to me that I have missed my trial. There must be something wrong in the system. At the beginning, I had the luxury of going in the sun and talking with other political prisoners but in the last few months they don’t even let me to leave my cell. I sit here all day, thinking about my old days, playing chess by myself, dreaming about the unbroken chain of pamphlet writing and distributing. I wonder if they caught the others, the ones after seventh vertex. If number seven did not talk about the brother vertex, the distribution must be continuing with same speed despite losing some gear. I am not hopeless though! If something worth hearing happens, then I would definitely know about it. It does not matter how thick and how tall the prison walls are. Good news arrives at the dark corridors of the prison on the same day it hits the streets of the outside world.

And now I am here, in this small cell, waiting the end of my adventure. I hear the footsteps of a man. The sound is getting louder, getting more frequent, coming towards here. He stops in front of my door and opens it. The mechanic sound of the rusty pivot is filling up the cell. There is a tall prison guard at the door, looking at me without any expression on his face. I know this blank expression, the way they look at the people who will be executed soon. I felt it inside, somewhere close to my heart. He takes a few steps towards me, still looking at my face. The sunlight coming from door ajar hurts my eyes. I try to keep my head standing straight but it is hard. He smiles. “You have a visitor!” he says. “A woman, a very pretty woman is waiting for you!” He says this, I am sure. I hear him but still I feel awkward, as if I have been ridiculed. “She is waiting for you in the visitors’ room.” I want to say “Thank you!” or “I did not know that you can allow my visitors to see me” or “Can you send her here because sunlight hurts my eyes?” The guard smiles again. I cannot read his face. Is Leila here? Did she come to see me? I say my third possibility because I don’t want to leave my cell. I feel good here, in the dark, with my memories… If she comes to my cell, then she can turn here to heaven. Outside is hell, everything is controlled, even the dreams, except the game.

He slowly turns his back to the door, gets closer to me and says “Ok, as you wish!” He puts his heavy hand on my head, presses down. Then I understand what he meant by the visitor. Is this the old trick for the unfortunate inmates, like cheating a little boy who is getting ready for circumcision ceremony? I try to resist but he is much stronger than me. His arms are thick and hard, his legs are strong to hold all my body in between. Then a gunshot echoes in the room, I feel the heat on my neck, like a thin wire cuts through my flesh. The heat is moving down and leaving the coolness of river behind. I fall on the floor without any control of my body, glancing at the door and wait for the end, for my Leila. The blood from my head drops to my hands, flows through my arms and my back. Everything becomes darker, that same blue-black bubbles together with chess pieces invade my vision… Slowly my mind loses its power; images fade. I hear the sound of the water falling from somewhere very high. I hear the sound of the footsteps again, this time they are getting away… I kept my eyes on the door, still hoping for Leila to come.

Soon she appears at the door. She opens it but I shout her to close it immediately. She closes it and sits beside me, touching my hands and my head, gently caressing my hair, saying some nice words which I cannot understand truly. I say “I knew you will be here.” She says nothing. She raises me a little bit and we both lean on the wall, holding each other’s arms. She keeps repeating how much she missed me, how much she needed me in the camp and how the re-education camp made her hate communists more. I look at the dark silhouette of her face, feeling the shame of forgetting to visit her for one week and then losing her as a result. She cries silently. I feel it. I feel her bosom moving in spasms.

Then she says something, something I never expected from her, “Do you want to play chess?” I blink my eyes to see her face in the darkness as if she is not Leila. She keeps talking without waiting my answer, “They are coming soon, very soon. Then we will play outside, with real pieces and real board. There will be no need for mental chess anymore, no need for the struggles. Don’t worry!” I become more disoriented, more confused. “Who?” I ask like I found the shortest question. “Who is coming?” remembering her question on the day of revolution years ago. She looks at the door, the little light beam coming through the edge under the door “Didn’t you hear yet? The entire country is boiling like milk in the pot. It won’t take more time to explode and flood the streets. The chess lovers! Your descendants! Your pamphlet spreads all over the country like an epidemic. People saw it as an initiator. Then underground political parties, youth organizations, women movements shaped around your idea of freedom. They are coming to take over. Soldiers, academics, street vendors, prostitutes, students, workers are all together, asking for their game back, for their country back. “I touch her face, trying to raise my head to the level of her head, trying to feel the freshness of her face with my fingertips as if I am trying to find the hidden truth, the one she wants to keep away from me. But all I feel there was her sincere face, her soft and lively skin. I kiss her left cheek like sniffing a rose and begin to cry… She keeps murmuring, putting her hand on my face, fondling gently, “Very near! The victory of the game is very near. Check and mate! As you said in your pamphlet, let the game conquer…” I turn my face to the wall, knowing that I will lose her hands soon. She whispers to my ear“Let it go!” And I do…

Ali Riza ARICAN
30 Nov 2007



Sources:

For Buddha’s thoughts on playing chess in the air:

http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/dn/index.html

For Blindfolded Chess: http://en.wikipedia.org/wiki/Blindfold_chess

http://www.nakedscience.com/memory/blindfold%20chess.htm

http://notebook.kulchenko.com/intelligence/blind-chess-and-working-memory

Mona Mojita

Mona Mojita

Just after the rain started, I arrive at the seminar where I plan to meet some soon-to-be-writers. It is all my hope that I will find some people who can listen to my eccentric stories and we can laugh at them together. Being among soon-to-be-writers is not so different from being locked in a room where everyone speaks a different language. A dozen of cats, full of desires to be heard by others are walking around with their soon-to-be-written crumbs of new ideas in their heads. They are meowing loudly and rubbing their furs to each other’s legs to know more and to be known by more. We read different authors, we like different styles of writing, we drink different cocktails and we have different purposes in our lives. There is only one thing which brings us together: We all want to be a published-writer as soon as possible!

I mentioned them the new story I am planning to write, the one inspired by the Russian chess-maniac murderer. A man who is obsessed with filling the chessboard with a particular organ of his victims is giving himself up to the police because he realizes that they will never be able to catch him and he will die soon before his fame shakes the world. All the murders will be wasted then! He has to be consistent with his plans. Which organ? Perhaps, the nose which is shared by both sexes would be a good idea. It is not irritating to talk about noses like some other organs. Sixty three noses, all different sizes and colors, smelling each other on a chessboard, looking at different directions as if they were the soon-to-be-king pawns but not knowing where to go and how, like a football player who forgot which goal he has to score. Then he will wait for the police to come and take him to the last square of the board so that the nose of the game master will complete the run!

When I finish narrating the outline of the soon-to-be-written story, some looked at me as if I am the murderer. “Hopefully I am not!” I said with a witty smile. Then the conversation turned to Bala’s novel, a story of a murder which was actually committed by the author himself. I left that cluster of laughter and found myself a corner to think more about being a writer. It shouldn’t be easy to adapt the lifestyle of being read by others whom you don’t know but in reverse they will know you. I will be naked, walking on the streets among others, irritated by the prying glances but having lost the right to complain because I asked them to look at me. Once it is published, secrets are no more secrets! Living in a glass house where the light can pass from outside to inside through the glass walls but not the other way around! No matter how many years pass, a book will always be somewhere on this earth. Maybe in the dusty shelves of a forgotten library or in the big smelly boxes, waiting to see sunlight one more time. Maybe I don’t want to be a published-writer because I am not brave enough. I can still write silly stories and share them with a few friends who have enough sense of humor to understand that writing is not a serious job and only those who enjoy doing it can earn from it. This way I will close the path to humiliation of being in a team of mountaineers but not being a mountaineer. I can be a gray character: a soon-to-be-writer who will never be a real one.

That is why I left the drinking session after having one glass of mojita. Perhaps I made myself believe that I am not good enough to be a writer but somehow I like to be among them. I told them that I am not used to follow irregular evening schedules, drinking heavily till no more drinking is possible or errand emotional breakdowns which can inspire some dark and gothic stories. But actually what I have told them was a lie. Maybe not to them since they don’t care what kind of excuse I have made up to leave the place but I definitely lied to myself. I noticed it when I got home…

Mojita was responsible for my early leave… Sour and sweet drink I had at the bar lifted me up from the chair I was sitting and sent me home with enormous speed. It was the name “Mojita” who drop into my mind like a cube of ice, exuded from my body and slowly rolling down on my back, causing me to tremble. In fact, with the help of other soon-to-be-writers I have realized that I was pronouncing the word “Mojita” wrong. It must be pronounced as “Mohita” like saying “Haime” for the name “Jaime”. But how could I know? I don’t speak Spanish. I never drank mojita in my life before tonight and I never talked to her either online or face to face! I only saw her name in e-mails and I did not talk to anyone about her. Maybe she was a dream I have created in my mind with a name of “Mona Mojita” as a sender of e-mails. I don’t even know how she looks like since I refused her when she told me that she could send her photo if I wanted. I did not want to know her face because I was afraid that it will lead us to closer relationship. She was a friend of mine or I presumed so! She came out of nowhere to help a soon-to-be-writer who was struggling to find things to write about. Maybe I was also helping her to find some ideas to scratch on the canvas. Then one day she disappeared like she never existed before, like the characters in Murakami’s novels. Maybe now she is sitting and contemplating at the bottom of a dry water well or she disappeared in a remote Greek island where no one has disappeared in the entire history!

We did not name our relationship because we were both afraid of misnaming it. She was married to a man who has a good job, good salary and good career options for the future. I have a wife and a daughter in a country where all of us are strangers. That is why we were naturally scared of misfiring our attempts of definitions. We were friends in need of each other, colleagues who need professional assistance for the creative works or online acquaintances who have some common points to share. We did not go beyond these words and took our steps with extreme care so that it won’t cause any misinterpretation. But is it possible not to expect more once you start?

When I arrived home, in spite of the slight nausea I felt in my stomach I wanted to write my original idea of the chess-maniac murderer but somehow I could not concentrate on it. The word “mojita” was filling the entire room with a hairy, hard-to-pronounce “h” sound which I have just learnt. It was the thick air, emitted through the walls holding my both hands to prevent me pursuing any further writing. I was handcuffed by her guardian eyes and her sharp tongue she used in her letters. “I am reading Capote’s ‘In Cold Blood’ these days and I remembered you” she wrote in her last e-mail after a long silence. I did not reply it because I knew that it will not work to any further point. At the end, we will again reach to the point where we speak different demands in different languages. I knew that even if I answer her last e-mail she will stay silent for very long time without giving me any valid reason. I did not reply then she disappeared as if she was actually waiting for my passive standing. What did she blame me for? I did not write to her as frequent as she desired! Or because I did not care about her emotional fluctuations as much as she needed! Then of course, I was selfish, egocentric, egoist and also psychopathic! Or because I was suffering from writer’s block –a term she used to describe me but I never admitted-.

According to her, writing was the only thing I worried about in this world. She believed I cut myself from the others and isolated! Like a man who lost in a desert where there is no justification in going any direction. I was totally lost in myself and looking for a rescue hand whose owner I did not care about! She was right but not always! Like all writers, I needed to get lost to write, I needed to isolate myself so that I won’t hurt anyone. The only problem was controlling myself in these lonely but brave journeys! As a soon-to-be-writer I did not have enough confidence in my adventures. I needed to go deeper but sometimes I was forgetting the sunlight and the life it gives to people. The ones at the mouth of the cave cannot understand the meaning of being at the bottom of the cave. That is why it did not work. She was waiting at the entrance, I was digging for the diamond without knowing how far more I have to go. One of us did not have enough patience! Either she is guilty because she left the cave without me or I am guilty because I cheated her with the pleasure of dreaming precious diamonds. In both ways, it is over!

I was a soon-to-be-writer and she was a soon-to-be-painter. In fact, she was not a sort of a painter like Fernando Botero or Van Gogh who enjoys eating and digesting colors so that she could produce new forms of realities by the tip of her brush. No, she was only in black and white portraits, trying to figure out infinite number of tones in the spectrum ranged from white to black. We were at the end both pencil-lovers. I write my stories in pencil before I type them into computer. She uses her pencil to make the portraits before she scans and uploads them into her virtual exhibition site. I can still clearly remember a few of the portraits she made: the face expression of a tired insurance salesperson, a wet-haired beggar who took shelter in the phone booth during the rain, an old woman smoking marihuana and holding her grandson on her bosom, dirty garbage collectors wondering the owner of the uncovered bin and a square-faced depressed writer who has been chained to his desk, looking out the window to catch some inspiration from gray clouds. In fact, this last picture of hopeless writer encouraged me contact her and start our short-term, almost reticent relationship. At that time we were both desperate in finding ideas to create new things and I guess we hoped that the instant communication will benefit both of us providing that we keep the physical distance.

My stomach gets worse now! It feels like something I ate or drank destroyed the fine balance of my inner organs and I need to remove it no matter how. But maybe this is a psychological effect of remembering a lost friend who kept saying that she wanted only care but nothing else from me. Perhaps what we expected from each other was a blow of cold wind which can precipitate the finest raindrops so that the famine will never take over the surface of the earth. But it did not work! It did not work because neither of us were patient enough to understand the guilt which results from being sterile. She wanted to see faces, as many as possible so that she can create her own art by mixing them up. I was looking for some strong words and pictures which I cannot get in the hollow rooms of my isolated life. The idea was to get rid of the sterility which was dangling over our heads like dark rainless clouds. However, the short-term relationship ended like a Monsoon rain. Abrupt, without warning! It ended because the heights we were aiming were different. She was climbing to Mount Everest while I was trying to dive into Mariana Trench. I needed sorrow and pain to keep writing! She needed to be happy to get rid of the sick feeling of her portraits.

To understand why it did not work, I connected to internet and found all the e-mails we sent to each other. I copied them all and put them in a chronicle order to see what we really missed in the letters and what actually we were supposed to write. It was an easy task to complete all the e-mails but reading them again and again like a historian looking for some clues to support his revolutionary theory was tough. It was tough because I felt as if I am living the letters one more time and answering them in a different way –in a way I should have done at the first time.- She always accused me of not understanding her truly and not answering her letters in a way she expected. But her letters too were not replies to my paragraphs. When my e-mail talks about blind-folded chess players, her answer was mentioning the children at the amusement park. When she wrote me about her favorite writers, I answered her about how it feels when I disconnected from internet for three days in row. Apparently we were not communicating to each other. We were two distant people who are both obsessed in their own works, writing their diaries and showing to each other for satisfaction. When the things to be shared are exhausted, we were out of the game. Finally what happened is she was the first one using the words like “selfish, “egocentric” etc… It is the world where who has the loudest voice wins. So I was defeated!

I lost the fight but obviously I did not lose her. At least until tonight, I was not aware that she was somewhere in my mind, hidden behind fresh thoughts, waiting for her exit to get out and take revenge. A simple drink made everything more visible and somehow made me more vulnerable. But I cannot keep her with me! I have to get rid of her so that her memoirs will not enslave me again like she did tonight. She prevented me from writing my story and I guess she will do intervene again.

The nausea in my stomach becomes intense. I open the balcony door with the hope that the fresh air might make me feel better! Here I am in the balcony, looking at the motorbike drivers whose colorful raincoats become almost invisible with the cloudy mist of the rain. The city is becoming more and more labyrinth-like once the drivers turn left at the junction and dives into the colorless streets. Here it seems like the beginning and shallow! Then it gets deeper, darker and colder. The raindrops hit my hand and I pull it back. I look at the traffic which gets more chaotic with the introduction of the water. The traffic lights are ignored during the rain because those who are in the danger of getting wet always have the priority of moving through others. The rules are forgotten or suspended for a while! I wish it could be possible for all the rules and all the laws, including the natural ones. Supposing that during the rain, earth’s gravity reduces to one tenth of its original value! Then I would survive the jumping from the seventh floor. I turn my back to the streets, looking at one of the dead flowers in the pot and trying to smell it.

The smell of the soil turns my stomach upside down… I run to the bathroom and threw up the mojita together with my dinner. The brown-red liquid fills the floor of the bathroom while I was thinking about the black-white picture of the writers in chain. The more my stomach spasms, the more the writer inside me becomes free of his chains. It is the freedom comes with price. It is Mojita I am throwing up. But how do I know that was mojita made me sick? What else can it be? I knew that it will make me sick when I touched the glass and smelled the sharp odor of vodka, mint and lime juice. I knew it when I took the first gulp through my throat and feeling the firing squad in front of me, ready to pull the triggers towards my heart, digging the bullets into my flesh to rip my heart off from me. I knew that when I heard the name of the drink and my mind traveled back in my personal history. I knew that all but I could not stop myself!

Written on 4 Nov 2007 Edited on 17 November 2007

The Semi-Terminal

As soon as I put my passport on one of the check-in desks of NewYork International Airport, an airport security police appeared just behind me. He was actually following me right after I left the airplane. I pretend not to look at him so that he will pay less attention to me but it did not work. He was not even trying to hide himself so that he will not scare me. Then he approached me closer, took my passport before the lady in front of me reached it. “Are you from Turkey?” he asked with a deep, official voice.

-Yes, I am. Why? Is there something wrong with my passport or my visa?

-No, no! Nothing is wrong with your visa I guess. I just have never seen a blonde Turkish man before. Did you dye your hair before coming here?

-No I didn’t. This is the true color of my hair. There are many blonde people in Turkey and they are Turkish. It is not so unusual in my country or at least in the region where I come from. I guess we are descendents of some Roman or Greek people in Black Sea Region.

-Well, I would say a blonde Turkish man is more dangerous than the others! Could be a good camouflage! I mean if you had some hidden agenda in your mind!

-Dangerous! What do you mean by “dangerous”? What did I do wrong? And why do I need a camouflage?

-Nothing wrong! At least not yet! I am trying to figure out if you have a potential of doing anything wrong in the future. Mr. Ahmet Basegmez! Is this your name? Please listen to me! Are you a Muslim?

-My name is Ahmet, that is true but I am not a Muslim! -How come? Aren’t you from Turkey? And your name sounds very Muslim!

-Yes, sir! I am from Turkey and my name is Arabic but I don’t think I believe in any God and I don’t think all people in Turkey are Muslim. Is it ok with you? Can a non-muslim Turkish man visit your country?

-Can you prove that?

-Prove what?

-Can you prove that you are not a Muslim because your passport says your religion is Islam?

-Well, in Turkey atheism or agnosticism are not considered as religions but this does not mean that there are no atheists in Turkey. The thing you see on my passport is the religion of my parents since they think that I will believe what they believe. However, I don’t or I cannot! I don’t know how one can prove his belief, or non-belief in my case. Do you want to wire me to a polygraph and check if I am lying? Maybe there are some leftover delusions from my family history. Or you might want to x-ray my brain to see if there is any cell which carries God’s names. But I doubt it because I deleted them long ago. What is your religion sir? Are you a Christian?

-None of your business!

-So can you prove that your religion is “none of my business”?

-Are you ridiculing with my questions. I need to ask these questions as it is part of my job. If you continue this mode of conduct, I will take you into the custody. Please answer my questions. Anyway, what is the purpose of your visit?

- I wrote this thing at least three times during my visa application and here again, you are asking me. I am here to join a funeral and will not stay more than two days. I booked my hotel, I have a return ticket and I have my job back in Turkey. I have no intention of living in your country more than I need to.

- A funeral? Whose funeral is this?

- A friend of mine died in an accident. We were in the same faculty at the university. He was one of my best friends and I need to join his funeral so that I can see him one last time.

- Do you have any contact number in America? Other than your hotel?

-No sir! The only person I know died yesterday and today there is funeral. So the only contact I can give you the address of my deceased friend.

-That won’t work! Anyone alive!

-I don’t know I said! He was single and was staying with his friends in a rented apartment.

-What was his name?

-Abdurrahman!

-Was he a Muslim? I bet with this name, he was!

-Yes he was! He believed in God and was practicing his religious duties as much as he could. But still we did not talk about religions very often so I did not care what he believed. We usually talked about our majors in the school. He was studying chemistry, same as me!

- Where was he from?

- He was American! But originally his family migrated to America from Pakistan in1970s.

-Hmmm! Let’s get back to you! You said you are not a Muslim but your name is Ahmet. Why is it so?

-Because my parents are Muslim and Ahmet was my grandfather’s name. What is the relationship between one’s name and his religion? Name is usually given by parents but religion is something you choose if you think about it enough.

- So religion is something you thought about deeply. Can I see the book you have in your hand?

- Yes, sure! But can I go after this? I don’t want to be late to the funeral.

- That will wait Mr. Ahmet. You did not convince me that you are not hiding anything. Please let me see the book. Oh ho! What is this? A book on Chemistry! Why do you need to read a book on Chemistry?

- Because I am a Chemistry teacher, sir! And I have a class on Monday morning so I have to prepare my class.

- Look, what you have here! “Explosives” So this chapter teaches how to make dynamites, right?

- Not exactly! It teaches chemistry of explosives, not the method of making them. I don’t think one reads this book can make dynamite. Moreover, knowing how to make dynamite does not make you a murderer. Nobel is the scientist who invented it. He surprisingly invented Nobel Prize too!

- So this book is harmless! You say. Is that right?

- Yes, sir! As harmless as “Snow White and the Seven Dwarves”!

-Ok, Mr. Ahmet. I don’t know much about the Chemistry so I will not argue with you. But before you step on United States soil, this book must be investigated by some state officials so that we can be sure no harm it can cause to our citizens.

-But this means wasting a lot of time, sir! I don’t have time to wait! Take the book if you want and let me go.

-No Mr. Ahmet! I am afraid I cannot do that! You seem you are hiding so many things. You are from Turkey but you are blonde, your religion is not Islam, the only person you know in America died yesterday and you read books on explosives. I smell something wrong with this combination. Could you please step back and come with me? I am afraid this time I cannot let you to enter America. I have to report your situation to the head of airport security. Then they can deal with you! Not me! Where is my pen? Can you lend me your pen, I lost mine again! Thank you! Now, please sit down! Did you say you dyed your hair yesterday?

* * *